M.Ö. 7. yüzyılda şehri korumak amacıyla Sinop Yarımadası'nın üzerine kurulan Sinop Kalesi, tarih içinde Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlılar döneminde çeşitli onarımlar geçirerek kullanıldı. Kale surlarının kuzeyden 800, güneyden 400, doğudan 500 ve batıdan da 273 metre olmak üzere toplam bin 973 uzunluğu bulunuyor. Sinop Müzesi Arkeoloğu Fuat Dereli yaptığı açıklamada, Sinop Kalesi'nde gezilip görülebilecek en önemli mekânlardan birinin kapı olduğunu söyleyerek, buranın Roma döneminden kaldığını, ancak kalenin bazı bölümlerinin yıkılması sonucunda denizin aşındırdığını ve yok ettiğini söyleyerek, bu çalışmalar tamamlandığında Sinop'un çok önemli kültür varlığına sahip olacağını ifade etti.

Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde bahsettiği en önemli 6 kapıdan biri olan Kumkapı'nın şehrin giriş kapısı olduğunu ifade eden Fuat Dereli, 1950 yılından önceki yıllarda bu kısımda bir demir kapı olduğunu, akşam olduğunda belli bir saatten sonra gelenlerin şehre giremediklerini, içerde kalanların ise dışarı çıkamadıkları söyleyerek, bu kapının öneminin büyük olduğunu vurguladı. Dereli, Tarihî Sinop Kalesi'ne aşırı derecede hafriyat dökülmesi sonucunda burasının mezbelelik ve çöplük halde olduğu için insanların bu kapıyı bilmediğini ifade ederek, "Yaptığımız 1 haftalık temizlik ve kazı çalışmaları sonucunda bu kapı gün yüzüne çıkarıldı." diye konuştu.