İstanbul'un nüfus ve trafik sorununun çözümü için vize uygulanması ve plaka sayısının durdurulmasını öneren Başbakan Tayyip Erdoğan'ın sözleri büyük tartışma yarattı. Şimdi sivil toplum örgütleri, kent plancıları, konuyla ilgili herkes bu konuda yorum yapıyor. Öte yandan İstanbul, şehrin sınırlarını genişleten yeni konut projeleri bir yana, özellikle Levent hattındaki yeni gökdelen projeleriyle var olan sıkıntıya katkıda bulunacak gelişmelere sahne oluyor. Büyükdere Caddesi üzerinde yapımı süren ya da planlanan gökdelenler tamamlandığında yaklaşık 10 bin araçlık yeni otoparkımız olacak. Ancak bu gökdelenler, içindeki alışveriş merkezi, ofis ve konutlarla en az 10 bin yeni araçlık bir trafik yükünü beraberinde getirecek. Şehir Plancıları Odası Başkanı Ahmet Turgut'un sözleriyle "Büyükdere hattı bitecek."
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 2007 planında yeni otopark projeleri var. Belediye yaklaşık 150 bin araç kapasiteli 200 yeni otopark yapılmasını programa aldı. Toplu taşım sistemlerinin bulunduğu bölgelere kurulacak 40 bin araçlık "park et ve devam et" sistemli transfer merkezleriyle, otoparklardaki araç kapasitesi 5 yıl içinde 398 bine çıkmış olacak. Ancak trafik sıkışıklığının nedenlerinden biri olan otopark yetersizliği, yeni projelerdeki uygulamalarda otoparktan kaynaklanan sıkışıklığa da dönüşüyor. Otopark girişlerinin yarattığı araç kuyruğunun ana arter üzerine taşması, trafiği sıkıştırırken güvenlik nedeniyle yapılan bagaj aramaları da trafik akışını aksatan bir diğer unsur oluyor.

Servis faktörü de var
Büyükdere Caddesi üzerindeki yapılaşmanın getireceği trafik yükünü değerlendiren Şehir Plancıları Odası İstanbul Şube Başkanı Ahmet Turgut, bir alışveriş merkezinin hafta sonları 40-70 bin arası ziyaretçi kabul ettiğini belirterek, sadece bu ziyaretçi trafiğinin bile buna göre planlanmamış bir hattı felç edeceğini söyledi. Turgut şu değerlendirmeyi yaptı: "Büyükdere aksı üzerinde otoparkın olması bu anlamda avantaj mı bilemiyorum. Şu anda mevcut alışveriş merkezlerinin yarattığı trafiği gördük, yeni yapılanlarla birlikte asıl felaket ortaya çıkacak. Buradaki ofis yapılarının (Maslak'a doğru olan plazaları kastediyorum) açık otopark ve depolama alanları yok. Akşam üzeri ana arterlere servis araçlarıyla çıkıyorlar. Otopark yönetmeliğinde standartlar var, ama İmar Yönetmeliği servis araçları konusunu kapsamıyor.

Büyükdere hattı bitti
Büyükdere aksının bu kadar büyük sirkülasyonu karşılamayacağı açık. Buradaki alışveriş merkezleri otoparka girecek özel araçları hızla içeri alıp oradan dağıtımı yapamıyorlar. Kuyruklama ana arter üzerinde oluyor. Projeyi onaylayan imar müdürlüklerinin ciddi bir zaafı var. Meseleye sadece metrekare hesapları olarak bakıyorlar. Bugün Metrocity'ye gelen araçlar kuyruklamayı ana arter üzerinde yapıyorlar. Ulaşım etüdlerinin yapılmış olması gerekiyordu. Öte yandan alışveriş merkezleri rekabet halinde. Belediyeler mal sahibinin teklifi üzerinden gerçekleştiriyor buradaki projeleri. Büyükdere aksı bitmiştir artık, bundan sonra daha da kötü olacak. Bu alanların yakınında Kağıthane, Şişli gibi yerlerde kaçak alanlar var. Bu yüksek kapasiteli kullanımı oralara yansıtacak bir imar planı çalışması yapılmalı. Öte yandan bu hat üzerinde kamu arazileri var. Hiç olmazsa onları bu şekilde planlamasınlar. Zincirlikuyu'ya yapılmaya çalışılan imar planıyla bodrumların da alışveriş merkezi olarak kullanılmasına imkan verecek bir çalışma var. Bu aksı çok hoyratça kullandık."