Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), TBMM Lojmanları yıkımında mimarın fikri
haklarının ihlal edilmediğini bildirdi.
TOKİ, halen yıkımı süren TBMM Lojmanlarının mimarı Behruz Çinici'nin lojmanların
kültür varlığı olarak tescil edilmesi için Mimarlar Odası aracılığı ile Kültür
ve Turizm Bakanlığı'na yaptığı başvuru ve telif haklarının korunmasına ilişkin
açacağı dava ile ilgili yazılı açıklama yaptı. TOKİ'nin açıklamasında, ''İdaremizce,
mimarın fikri haklarının ihlal edildiği düşünülmemektedir'' denildi.
Açıklamada, Meclis lojmanlarının satışı, yönetimi, imar ve inşaat düzenlemeleri
ile ilgili olarak 2003 yılında çıkarılmış olan 4969 sayılı Yasa çerçevesinde alınan
Emek İnşaat ve İşletme A.Ş aracılığıyla satışının kanunlaştırıldığı ve bu kapsamda
gerçekleştirilen 2003 ve 2005 tarihli plan revizyonlarının Bayındırlık Bakanlığınca
onaylandığı hatırlatıldı.
Açıklamada, bu aşamada, Durmaz İnşaatın, Otel inşaatı için, Merkez İnşaatın da
Ticaret Merkezi için yapım ruhsatı aldığı ve Ticaret Merkezi inşaatının da halen
devam ettiği kaydedildi. Daha sonra satışı gerçekleştirilemeyen alanların protokol
ile idareye devredildiği belirtilen açıklamada, idarece, alandaki mevcut villaların
eskimiş olmaları ve büyük ölçekli tadilata ihtiyaç duymaları nedeniyle yeni bir
projenin hayata geçirilerek kamuya kaynak sağlanmasının uygun görüldüğü hatırlatıldı.
Yıkım aşamasına gelene kadar gerçekleşen tüm bu planlama ve alanda yeni yapılaşma
süreci sırasında proje sahibinin bütün bu gelişmeleri eserinin fikri haklarının
ihlali olarak değerlendirmediğine dikkat çekilen açıklamada, şöyle denildi:
''Alanı kültür varlığı olarak tescil ettirme çabasına girmemiş, daha da ötesi,
bu alan içindeki otel inşaatı için avan proje hazırlamamıştır. Alan o dönemde,
yapılmış olan plan değişikliği ile tümüyle ticari kullanımda kalmış ve bu durum
müellif (proje sahibi) tarafından bir nevi onaylanmıştır. Müellif o aşamada halen
yıkımına itiraz ettiği villaların ticari kullanıma geçmesine itiraz etmemiş, hatta
bu villaların konut yerine ticari birimler olarak kullanılması için revizyon projesi
hazırlatılmıştır.
Konut olarak tasarlanmış yapılar grubunun ticari birimlere dönüştürülmesinin
yapının, mimari ruhunu zedeleyeceği açıktır. Görüleceği üzere müellifin amacı
esasen alanda mimari alanda tek karar verici olarak kalmaktır. Müellifin kendi
yaptığı eserin ruhuna aykırı bir revizyonu gerçekleştirmesi, o tarihte itirazlarını
gündeme getirmemiş olması ve yıkım aşamasında alanın kültür varlığı olarak tesciline
gitmesi anlaşılamamaktadır.'' Açıklamada, proje sahibi tarafından başlatılan ve
basına da yansıyan hukuki süreç sürerken TOKİ'nin mimarın fikri haklarının ihlal
edildiğini düşünmediği kaydedildi.
Milliyet Gazetesi