Toplu Konut İdaresi'nden (TOKİ) konut alanların yüzde 56.3'ü daire içinde kullanılan malzemeleri kalitesiz buluyor. Ev alanlar, 'zengin alışveriş merkezi', 'spor tesisi' gibi çevresel donatıları da yetersiz buluyor. TOKİ ise 'Konut alanların gelirlerinin, dolayısıyla tüketim imkanlarının sınırlı olması nedeniyle, toplu konut bölgelerinde beklenen zenginlikte alışveriş merkezlerinin oluşmasının mümkün olmayabileceği'' değerlendirmesinde bulunuyor.

TOKİ'nin 2005'te yaptırdığı ve Haziran 2006'da tamamlanan müşteri memnuniyeti araştırmasına göre, İdare'den ev alanların yapılan konutlardan fazla memnun olmadığı sonucu çıktı. TOKİ'den konut alıp halen içinde oturan, 1029 aile, konut aldığı halde oturmayan 157 aile ve TOKİ'nin konut satmakta sorun yaşadığı bin 185 aile ile araştırma kapsamında görüşüldü.

Banyolar kalitesiz
Ankete göre, TOKİ malzeme kalitesi konusunda sınıfta kaldı. Ailelerin yüzde 56.3'ü konutlarda kullanılan malzemeleri (mutfak, banyo, kapılar vb.) kalitesiz bulduğunu belirtti. Tam memnuniyet '10' puan ile ifade edilirken TOKİ'den konut alanların konut içinde kullanılan malzeme kalitesi ile ilgili memnuniyet düzeyi yüzde 3.9'da, balkonlardan memnuniyet düzeyi 5.2'de, tuvalet ve sıhhi tesisatlardan memnuniyet düzeyi ise 6'nın altında kaldı. Ailelerin yüzde 17.7'si konutların büyüklüğünden memnun değil. Konut çevresi ile ilgili memnuniyette ise en büyük şikayet, alışveriş merkezlerinden geliyor. Güvenlik, ibadet yerleri, spor alanlarından memnuniyet düzeyi de 5'in altında.

Alaturka tuvaleti yok diye ev almıyorlar
TOKİ'nin konut satışında zorlandığı iller arasından, Malatya, Siirt, Kayseri, Van, Kars'ta 915 aile ile görüşülerek, TOKİ konutlarına neden talep gelmediği belirlenmeye çalışıldı. Araştırma kapsamında görüşülen ailelerin, ortalama hane büyüklüğünün 5.2 olduğu, genelde birden fazla neslin bir arada yaşadığı belirlendi. Satışta zorlanılan 5 ilde görüşülen ailelerin yüzde 18,4'ü sadece alaturka tuvalet, yüzde 67,5'i her ikisini birlikte isterken, sadece alafranga tuvalet isteyenlerin oranı yüzde 2,6'da kaldı.

Taksidim 500 YTL'yi geçmesin!

- Halen oturanların yıllık geliri Türkiye ortalamasının altında. Yüzde 90.9'unun düzenli bir işi var.

- Konutları alanların yüzde 23,2'si ev hanımı, yüzde 14,3'ü işçi, yüzde 31,6'sı memur.

- Yatırım amaçlı değil, barınma amaçlı konut alınıyor ve aile imkanları değerlendiriliyor.

- Ailelerin büyük bölümü, enflasyondaki hızlı düşüşe rağmen, konut ödemelerinin aile giderlerindeki payının yeterince düşmemesi nedeniyle, ödemelerde zorlanıyor.

- Konut taksitlerinin 500 YTL'yi fazla aşmaması isteniyor.

- TOKİ projelerinden konut alanlar, konutların merkeze, alışveriş merkezlerine uzak ve ulaşımının zor olmasından yakınıyor.

- Bu aileler, ön ödemenin ve aylık taksitlerin düşük olmasını, ancak vadenin 20 yılın üzerinde olmamasını istiyor.

- Konutlarında oturanların büyük bölümü, konutların dış özelliklerinden memnun olmakla birlikte, konut içinde kullanılan malzemelerin kalitesinden şikayetçi.

- TOKİ müşterilerinin büyük bölümü, sadece konut değil, bir hayat standardı satın alıyor. Konutlar bu beklentilere cevap verse bile, konutların çevresi vermiyor. Bu nedenle ailelerin bekledikleri zenginlikte alışveriş merkezlerinin çevrede oluşması da mümkün olmayabilir.

- Ev alanların yüzde 34'2'si, konutların maliyetini yüksek buluyor. Yüzde 34.7'si aylık taksitleri ödemekte zorlanırken yüzde 37.9'u maliyetlerin piyasadaki diğer konutlarla aynı, yüzde 11,4'ü piyasadaki benzerlerinden düşük buluyor.

- Ailelerin yüzde 49.1'i bütçelerini zorlasa da konutların aylık taksitlerini ödeyebiliyor. Yüzde 12.8'i taksitlerini kolaylıkla ödeyebiliyor.