TÜPRAŞ, İspanyol Technicas Reunidas liderliğindeki Alsim-Alarko, Akfen konsorsiyumu ile mukavelesini yaptığı toplam 233 Milyon $'lık işin, kredi finansman paketini Hazine Garantörlüğü olmadan kendisi imzalayacak...

Hazine tebliğine göre, garantisiz projeler için Hazine'ye yapılan başvuruda, DPT'den olumlu cevap alındığı, Hazine olurunun yakında beklenildiği bildirildi...

Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) Genel Müdürlüğü'nce, 25 Ekim 2002 tarihinde Yönetim Kurulu'nda geç saatlere kadar görüşülerek, ihale sonucu onaylanan ve 13 Kasım 2002 tarihinde İspanyol Technicas Reunidas liderliğindeki Alsim-Alarko, Akfen konsorsiyumu ile anahtar teslim yapım mukavelesi imzalanan İzmit Rafinerisi'nin yeni Reformer ve Dizel Kükürt Giderme Üretim Projesi için (TEBA: 1080/18 Kasım 2002) bu sefer, Hazine garantisi kullanılmadan dış finansmanın temin edileceği öğrenildi.
Bilindiği gibi Türkiye'nin gerek yıllık bilançolarındaki aktifleri dikkate alınarak, gerekse sermaye ve mal varlıkları ile en büyük ve uluslararası sıralamaya giren kuruluşları olarak bilinen kamu'ya ait karı yüksek verimli işletmelerin bir süreden beri, uluslararası projeleri için Hazine garantisine gerek duyulmadan, kendilerinin verecekleri garantiler ile dış kredi sağlamaları yoluna başvuruluyor. Bunun ilk örneği 1990'lı yıllarda ERDEMİR'in KAM projelerinde yaşandı. Kuruluşlar uluslararası kreditörlere, Türkiye'den gösterdikleri yerli garantör bankalarla, biraz yüksek faiz riski ödeyerek, rahatlıkla kendi garantilerini sağlıyorlar. Böylece Hazine'nin dış borç yükü azalmış oluyor. Dolayısıyla Hazine'nin dış borç yükü azalınca, Türkiye'nin uluslararası kredibilitesi de yükselmiş oluyor.

TÜPRAŞ, ilk Hazine garantisiz kredi anlaşmasını İzmit Rafinerisi Projesi için yapacak:
TEBA'nın bu konuda aldığı son bilgilere göre, Türkiye'nin petrol türevleri üreten ve satan, tek kuruluşu olan, Türkiye pazarında tek satıcı olarak tekel konumunu sürdüren ve döviz kuruna bağlı olarak ürünlerine otomatik zam yapan kuruluş sıfatıyla, çoğu sanayi kuruluşunun battığı bu dönemde, kar garantisini sağlayan nadir organizasyonlardan biri olan TÜPRAŞ'ın uluslararası projelerinde de, Hazine garantisine başvurmadan, kuruluşun kendi garantileri ile bundan sonra uluslararası kredi anlaşmalarına imza atacağı öğrenildi. Bunun ilk örneğinin İzmir Rafinerisi Dizel Kükürt Giderme ve yeni Reformer Üretim Projesi'nde yapılacağı tespit edildi.
Bu nedenle Hazine Müsteşarlığı'nın genelgesi uyarınca, garantisiz projeler için bir süre önce Hazine'ye müracaat edilerek, izin talep edildiği haber alındı.

Hazine, DPT'den olumlu cevap aldı:
Hazine'nin yeni Borçlanma Yasası çerçevesinde 12 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlamış olduğu tebliğ uyarınca, Hazine garantisi olmaksızın dış finansman temini talep eden kamu kuruluşları Hazine Müsteşarlığı'na müracaat etmekle sorumlu oluyorlar. Hazine Müsteşarlığı, müracaat üzerine DPT Müsteşarlığı'na başvurarak, projenin yıllık yatırım programında yer alıp almadığını, programdaki yeri ve önceliğine ilişkin Müsteşarlığın uygun görüşünü soruyorlar.
Nitekim Hazine Müsteşarlığı'nın bir süre önce yapmış olduğu başvuru üzerine DPT Müsteşarlığı'nın projenin yatırım programında bulunduğu ve önceliği olduğuna dair uygun görüş yazısını ilettiği öğrenildi.
Bilindiği gibi Hazine garantisiz projelerde, kredi anlaşması imzalandıktan sonra, para transferleri Merkez Bankası kanalı ile yapılıyor. Hazine Müsteşarlığı, DPT'nin uygun görüş yazısını almadığı takdirde, Merkez Bankası'na yaptığı bildirimde bu anlaşma için para transferlerinin yapılmaması önerisini getirme hakkı bulunuyor.

Hazine'nin usülen Bakan onayını alması bekleniyor:
TEBA'nın yaptığı araştırmaya göre Hazine'nin kendi garantör olmasa bile, Borçlanma Yasası gereği, usülen Sorumlu Devlet Bakanı'nın onayını alması gerekiyor. Bu nedenle işlemin resmi prosedürünün tamamlandıktan sonra Müsteşarlık Makamınca, Bakan onayına yakında sunulması bekleniyor. Ancak Bakan onayı alındıktan sonra, TÜPRAŞ'a bir cevap verilebileceği ifade ediliyor.

Kredi anlaşması draftını TÜPRAŞ inceliyor, faizler aşağıya çekilecek:
Öte yandan TEBA'nın yaptığı incelemeye göre, HSBC Bank liderliğindeki kredi sendikasyonundan bir süre önce kredi anlaşması draftının TÜPRAŞ Genel Müdürlüğü'ne gönderildiği öğrenildi. TÜPRAŞ yetkilileri şu sıralarda kredi anlaşması draftını inceliyorlar. TÜPRAŞ'ın özellikle kredi şartları içinde yer alan faiz oranları konusunda titiz hareket ettiği, faiz oranını aşağıya çekmeye çalıştığı öne sürülüyor. Ocak ayında kreditörlerle TÜPRAŞ'ın masaya oturarak, kredi şartlarını müzakere ettikten sonra, kredi anlaşmasına son şekli vermeleri bekleniyor.
Bilindiği gibi toplam 233 Milyon Dolar'lık anahtar teslim ihale mukavelesinin, yabancı para kısmı kadar olan yüzde 72,5'luk miktarı için dış kredi teklifi bulunuyor. Toplam 168,3 Milyon Dolar'lık kredinin, yüzde 85'ini oluşturan 143 Milyon Dolar'lık kısmı ihracat kredisi, yüzde 15'lik peşin ödemeyi oluşturan 25,3 Milyon Dolar'lık kısmı ise ticari kredi oluyor. HSBC Bank liderlilğindeki kredi sendikasyonunda, İspanyol Bank Paribas'ın kredileri yer almakta olup, İspanyol ihracat kredileri İspanyol CESCE Sigorta Kurumu'ndan Kore ihracat kredileri ise Kore'li KOIC isimli Sigorta Kurumu'ndan garantili oluyor.