Isıya dayanıklı camdan buzdolabına, seramikten otomobile, dijital saatten bilgisayara kadar hemen her alanda kullanılan “bor” madeninde Türkiye rezervinin, dünya tüketimini 250-500 yıl karşılayacak düzeyde olduğu bildirildi.
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Malzeme ve Kimya Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Ersan Kalafatoğlu, yeryüzünde bilinen 109 elementten biri olan borun, doğada ancak boratlar olarak adlandırılan bileşikler şeklinde bulunduğunu söyledi.

“Dünyadaki bor yataklarının yaklaşık yüzde 66’sı Türkiye’de. Bu rezerv, dünya tüketimini 250-500 yıl karşılayacak düzeydedir” diyen Doç. Dr. Kalafatoğlu, Türkiye’deki bor yataklarının 1865 yılında yabancılar tarafından işlenmeye başlandığını, 1950’lerden itibaren de Etibank’ın bu işi yürüttüğünü ifade etti.

Doç. Dr. Kalafatoğlu, Türkiye’nin dünyanın en önemli borat üreticisi olduğunu vurgulayarak, “Bor cevherleri belirli bölgelerde bulunduğundan ve borat üretiminin çok önemli bir kısmı Türkiye ve ABD tarafından gerçekleştirildiğinden, Türkiye’nin bu pazardaki yerini kaybetmemesi ve güçlendirmesi gerekmektedir” diye konuştu.

Türkiye’nin cevher zenginliğini en iyi şekilde değerlendirebilmesi için madencilikten üretim ve pazarlamaya kadar çağdaş ve ileri teknikleri kullanması gerektiğini kaydeden Doç. Dr. Kalafatoğlu, “Türkiye, dünya pazarındaki belirleyici rolünü sağlamlaştırmalıdır” dedi.

KULLANIM ALANLARI
Doç. Dr. Kalafatoğlu, borun bitkiler için çok önemli bir mikrogıda olduğunu belirterek, çiçeklenme, polen üretimi, tohum ve meyve gelişimi ile bitki kanallarında şekerlerin hareketi için önemli olduğunu anlattı.

İnsanların da su, sebze ve meyvelerle günde 1-3 miligram bor aldıklarını dile getiren Doç. Dr. Kalafatoğlu, borun kullanım alanlarına ilişkin şunları söyledi:
“Evlerin altyapısında kullanılan camyünü ve selüloz izolasyonlarda, ağaç, plastik, tuğla, boru ve tel üretiminde küf ile böcek önlemede ve yanmayı geciktirici olarak kullanılmaktadır. Evlerin içinde çeşitli seramik malzemede, ısıya dayanıklı camlarda, buzdolaplarında, çeşitli temizlik ve kozmetik malzemelerinde, kumaş veüretim teknolojilerinde, çeşitli spor eşyalarında, dijital saat ve bilgisayarlarda da borlu bileşikler az, çok bulunmaktadır.

Borsuz yeşil bitki olmadığı gibi endüstriyel tesis de bulunmamaktadır. Mıknatıslar, aşındırıcılar, antifriz, motor ve fren yağları, transistörler, yarı iletkenler, kağıt, nükleer enerji, teknolojik camlar, kanser tedavisindeki tıbbi malzemelerde de bor bulunuyor.” (aa)