Mimarlar Odası’nın bu dönem “Türkiye Mimarlık Politikası’na Doğru, Mimarlık ve Kent Buluşmaları” başlığı altında 6 ilde gerçekleştirmeyi planladığı kongrelerden ilki 2-3 Eylül 2006 tarihlerinde Kayseri’de İl Özel İdaresi Konferans Salonu’nda düzenlendi.

Yaklaşık 150 katılımcıyla gerçekleştirilen kongrede, “Kapadokya’da Mimarlık” ile “Turizm Politikaları ve Mimarlık” temaları altında sunuşlar gerçekleştirildi, panel katılımcılarıyla değerlendirmeler yapıldı ve bir forum oturumuyla tartışmalar yapıldı.

Kongrenin açılışında, Mimarlar Odası Kayseri Şubesi Başkanı Hakan Mahiroğlu tüm katılımcılara bu buluşmaya geldikleri için teşekkür ederek, kongrenin genel programını aktardı. Mimarlar Odası Genel Başkanı Bülend Tuna, kongreler dizisinin temel amacının Türkiye için bir mimarlık politikası oluşturmak olduğunun altını çizerek, hem ülkemizde böyle bir politikaya ihtiyaç duyulmasının nedenlerinden bahsetti, hem de dünyadan mimarlık politikası örnekleri verdi. Ayrıca güncel konulara da değinen Tuna, Lübnan’da yaşanmakta olan çatışmaların insani ve kültürel boyutlarına dikkat çekerek, 1 Eylül Barış Günü dolayısıyla barış çağrısı yaptı.

Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevgi Lökçe ise, açılış konuşmasında, kongre teması olan turizm politikaları üzerine dünyadan çeşitli örnekleri görsel olarak da aktaran genel bir görünüm sundu.

Açılış konuşmalarının devamında, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Özhaseki kongre temasını çok önemli bulduğunu belirterek, kentlerle mimarlığın yeniden buluşmasına ve mimarların kentlere sahip çıkmasına ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Kayseri Valisi Osman Güneş, kentler için planlı ve kalıcı politikalar üretilmesinin, geleceğe yönelik tutarlı bir perspektif oluşturulmasının ve kaynakların bu kapsamda yönlendirilmesinin önemine değinerek, toplum bilinci ve sivil toplum inisiyatifinin bu noktada görev alması gerektiğine dikkat çekti.

Tematik Sunuş
Açılış konuşmalarının ardından Prof. Dr. Zekai Görgülü’nün yaptığı tematik sunuş, turizm politikaları ile turizm mimarlığı arasındaki ilişki üzerine değerlendirmeler ve fikirler içeriyordu. Görgülü, bir ülkenin turizm politikasının o ülkenin turizm mimarlığını da şekillendirdiğini belirterek, ülkemizde şu anda yaz mevsimini hedef alan kıyı turizmi anlayışının egemen olduğunu, yabancı turistlerin ülkemizin kendine özgü özelliklerini asgari düzeyde gözlemleyebildiği paket tatil programlarının tercih edildiğini ve turizm mimarlığının da kıyı bandında, bu anlayışı izleyen çeşitli tematik oteller ve tatil köyleri üretmekte olduğunu vurguladı. Sunuşunda bolca görsel malzemeyle bu anlayıştan örnekler sunan Görgülü, bu turizm anlayışının, tarihi ve kültürel varlık açısından zenginlikler sunan ülkemizde, artık kültür turizmi anlayışıyla yer değiştirmesi gerektiğini ifade etti.

Bölgesel Sunuşlar
Tematik sunuşun ardından, Kapadokya bölgesini çeşitli bakış açılarından sunan bölgesel sunuşlar yer aldı. Dr. Mehmet Çayırdağ yaptığı sunuşta mimari mirasın korunması anlayışındaki sorunları, Kayseri’deki bağ evlerinin yokoluşu üzerinden örnekledi. Yrd. Doç. Dr. Sencer Erkman, Kayseri’de Selçuklu mimarisi yapıları ve süslemeleriyle ilgili, oldukça renkli ve çeşitli örnekler sunan bir sunuş yaparak, bu mimarideki simgesel elemanlar ve süslemeler hakkında genel bir görünüm aktardı. Faruk Sağcan’ın sunuşu ise, Kapadokya’daki geleneksel yerleşimlerin genel biçimleniş özellikleri üzerinde durdu.

Panel
Doç. Dr. Emre Madran’ın yönettiği panelde, kongre temasını farklı açılardan değerlendiren ve örnekleyen sunuşlar yapıldı.

Dr. Ahmet Uzel, konuya mimarlık ve planlama disiplinleri üzerinden yaklaşarak, yerel yönetimlerin yapılaşma üzerinde etkilerini değerlendirdi. Koruma planları, tekil eserlerin korunması, geçici dönem yapılaşma süreçleri gibi konuları ele alan Uzel, planlamada süreklilik sağlanması, bütüncül plan hazırlanması, bire bir parsel ve alanlar özelinde kararlar verilmesi, kamuda güncel ve verimli planlama birimlerinin kurulması ve bunlarda mutlaka uzmanlık aranmasının öneminin altını çizdi.

Dr. Kemal Demir’in sunuşu, Kayseri metropoliten alanında mekansal dönüşümler ve tasarımcının rolü üzerine odaklandı. Demir sunuşunda, Kayseri’nin temel gelişme alanlarını dört farklı kotta yer alan “Erciyes ve Tekir Yaylası”, “bağ alanları”, “metropoliten alan” ve “metropoliten alanın çeperindeki yerleşmeler” olarak dörde ayırarak, metropoliten alandaki dönüşümler üzerine yoğunlaştı. Buradaki imar düzeninden örnekler vermesinin ardından, özellikle yüksek yapılaşmaya izin veren düzenlemelerin olumsuzluklarına değinerek, gelişimin sağlıklı olabilmesi için farklı bir imar düzeni gerektiğinden bahsetti.

Dr. Demet Binan’ın sunuşu, Kapadokya sınırları içindeki yerleşim dokusu özellikleri ve bu özel dokuda kullanılan yığma ve oyma gibi farklı yapı sistemleri üzerinde durdu. Ayrıca mevcut yapı stoku içinde, ne gibi yenilemeler yapılabileceği konusunda fikir vererek, güncel olarak onarılıp yeniden kullanılan örneklere değindi.

Halen Kapadokya’nın Ürgüp bölgesinde Kayakapı Kültürel ve Doğal Çevre Canlandırma Proje üzerinde çalışmakta olan mimar Cengiz Kabaoğlu, projenin kültür turizmini destekleyen bir anlayışla başlatıldığını söyleyerek, projenin çeşitli yönleri hakkında bilgi aktardı.

Forum
Oktay Ekinci tarafından yönetilen forum oturumunda, turizm politikasının doğrudan turizm mimarlığını etkilediği; nitelikli bir turizm mimarlığının ancak tutarlı ve kültürel yapıyı zenginleştirmeye yönelik bir turizm anlayışına ulaşılmasıyla elde edilebileceği fikri üzerinde ortak görüş oluştu. Özellikle kıyı arazilerindeki rant baskısıyla mücadele etmenin zorluğu, fakat aynı zamanda bu mücadelenin peşinin bırakılmamasının gerektiği, hemen hemen tüm tartışmalarda yer buldu.

Oktay Ekinci, yaptığı genel değerlendirmede, aile pansiyonculuğunun yok oluşunu üzüntüyle karşıladığını belirterek, yerel halkın turizme evsahipliği yapmasının, özellikle mimarlar tarafından desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Yapılan değerlendirmelerde, Turizm Teşvik Yasası ve bu gibi düzenlemeler kapsamında gelen ayrıcalıklı imar hakkı gibi süreçlerin, duyarsız ve niteliksiz yapılaşmalara yol açtığı dile getirildi. Bu gibi özel düzenlemelerden kaçınılarak, bütüncül, tutarlı ve sürekli bir planlama anlayışı izlenmesi gerektiği belirtildi. Kongrede elde edilen sonuçlar, önümüzdeki günlerde yayımlanacak Kongre Sonuç Bildirgesi ile kamuoyuna sunulacak.

Teknik Gezi
Kongreyi izleyen ikinci gün, katılımcılarla beraber Kayseri’nin Talas, Gesi, Darsiyah ve Ağırnas bölgelerine teknik gezi gerçekleştirilerek, buradaki kent dokusundan örnekler incelendi. Katılımcıların Ağırnas’ta bulunan Mimar Sinan evini ziyaret etmelerinin ardından program sona erdi.

Gelecek Kongre
Mimarlar Odası, geçen dönem güncel mimarlık gündemini diri tutmak ve bilgi birikimi sağlamak amacıyla başlattığı ve farklı 7 kentte gerçekleştirdiği “UIA 2005 İstanbul’a Doğru Türkiye Kongreleri” etkinliğini her yıl tekrarlanacak geleneksel bir buluşmaya dönüştürmeyi hedefliyor. Yapılacak kongrelerde, toplumla mimarlık ortamı arasında karşılıklı iletişime ve etkileşime dayalı bir ortam oluşturulması ve “Türkiye Mimarlık Politikasına Doğru” zengin bir bilgi birikimi yaratılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilecek ikinci kongre, 11-12 Kasım 2006 tarihlerinde “Ulaşım, Çevre Politikaları ve Mimarlık” temasıyla Samsun’da gerçekleştirilecek.