TMMOB Mimarlar Odası’nın “Türkiye Mimarlık Politikası’na Doğru, Mimarlık ve Kent Buluşmaları” başlığı altında, Kayseri, Samsun, Mersin, Muğla, Gaziantep, Eskişehir olmak üzere altı ilde gerçekleştirmeyi planladığı kongrelerden üçüncüsü 13-14 Ocak 2007 tarihleri arasında Mersin’de yapıldı.

İstemihan Talay Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen toplantıda “Göç, Barınma Sorunu ve Mimarlık” konusunda konuşmalar sunuldu.

Toplantının açılış konuşmasını yapan TMMOB Mimarlar Odası Genel Başkanı Bülend Tuna dünyada yaşanan göç olgusuna değinerek, "Türkiye’nin de gerek yakın, gerekse uzak tarihinde önemli göç olayları yaşanmış, büyük nüfusların yer değiştirmesi, iskanı söz konusu olmuştur. Geniş, çok kültürlü, çok dilli, çok dinli bir imparatorluktan sonra bugünkü Türkiye’nin sınırları belirlenmiş, bunların sonucu olarak da cumhuriyetin ilk yıllarında yoğun mübadele günleri yaşanmıştır. Bu son olmayacaktır; 20. yüzyıl boyunca çok değişik nedenlerle ülkemizde göç olayları, büyük nüfus hareketleri yaşanmaya devam etmiştir. 1950’lerde uluslararası ekonomik politikalara bağlı olarak başlayan sanayileşme gayretleriyle birlikte, kırlardan büyük kentlere akan işsizler ordusunun, ekonomik hayata katılmaları ve barınma ortamlarını oluşturma çabaları yıllarca sürmüştür, sürmektedir. Bu hızlı kentleşme kentlerimizi yaşanabilir olmaktan giderek uzaklaştırmış; kentlileşme hızı, kentleşme hızına ayak uyduramamış; plansızlık, kaçak yapılaşma, gecekondulaşma, bir kimlik kaybı içinde kentsel dokunun, tarihsel mirasın ve doğal çevrenin bozulmasına neden olmuştur. Bu sorunlar, tutarsız siyasal yaklaşımlarla birleşerek daha da büyümüş, sorunları çözemeyen iktidarlar, artık kentleşme biçimimiz haline gelen sağlıksız yerleşmeleri bile, imar afları, kentsel dönüşüm ve hukuk dışı imar operasyonları ile ranta yönelik bir ekonomik kaynak haline getirmişlerdir. Kentlerimizde yaşanan bu olumsuz sürecin yansımalarını, başta İstanbul olmak üzere hemen her yerde gözlememiz mümkündür" şeklinde konuştu.

Mimarlığın, yoksulluğa, göçten kaynaklanan yoğun barınma sorunlarına, göçün yarattığı devasa kent sorunlarına tek başına çare olmasının mümkün olmayacağını ancak mimarlığın böyle bir sorunu da dışlamamasını ve yok sayması gerektiğini ifade ederek sözlerine şöyle devam etti; "Mimarlık, sadece mimarlık hizmetinin bedelini ödeyebilenlerin ihtiyaçlarına hizmet eden seçkinci bir meslek olarak mı kalacaktır? Dünyadaki binaların % 2-3 gibi çok küçük bir oranını tasarlayarak, bununla yetinerek dünyadaki barınma ve çevre sorunlarına yönelik çözüm üretmemiz mümkün değildir. Mimarlık hizmetinin hala daha yoksullar için lüks görülmesinden kaynaklanan bir duygu muafiyeti içerisindeyiz. Yoksullar için çalışmak, fikir üretmek ödüllendirilmediği gibi, aksini kimsenin ayıplamadığı da ortadadır; oysa bu durum son derece düşündürücüdür. Meselenin bir de etik yönü olduğunu vurgulamamız gerekmektedir. Sağlık sistemi sosyal devlet anlayışı içerisinde soruna cevap bulmaya çalışmaktadır. Her ne kadar yıllar içerisinde erozyona uğrasa da, parasız insanların sağlık hizmeti alabilmesi hala mümkündür. Adalet sistemi içerisinde yoksullar için savunma desteği alabilmesinin yolları da gösterilmektedir. En azından böyle bir sistem arayışı vardır. Yoksulların barınma sorunlarına karşı mimarlık hizmetlerinden yararlanmalarının sağlanması, bu hizmetlerin bedelinin belirli koşullar çerçevesinde, örneğin toplu konut fonundan karşılaması gibi çözümler düşünülemez mi?"

Tuna, Ulusal Mimarlık Politikaları'nın, mimarlık ürünlerinin ve yapılı çevrenin niteliğinin kamu yararına olduğu düşüncesinden hareketle, mimarlık uygulamalarında standartları yukarıya çekme hedefini ve hükümet politikalarıyla bütünleştirme amacını taşıdığını söyleyerek sözlerine şöyle son verdi;

"Kalıcı, sürdürülebilir, kimlikli ve çağdaş bir çevrenin yurt düzeyinde temel imar ve kentleşme hedefi olmasının sağlanması; “tarihin mimarlık ülkesinin yeniden mimarlıkla buluşturulması” ve Türkiye’mizin de kendine özgü koşulları ile evrenselliği yaşamasını içerecek “Türkiye Mimarlık Politikası”na bir an önce kavuşması için Odamız bir çağrı yapmaktadır. Önümüzdeki günlerde kamuoyunun bilgisine ve değerlendirmesine sunacağımız “Türkiye Mimarlık Politikası” metnimizi sizlerle birlikte geliştirmek, herkesin benimseyeceği, sahipleneceği bir metin haline getirmek istiyoruz. Mimarlıkla ilgili karar alanların, uygulayanların, mimarlık hizmetini kullananların, konuyla ilgili herkesin metni irdelemesini, eleştirilerini yapmalarını ve neticede benimsemelerini hedefliyoruz. Mimarlığa önem ve değer vermek, tüm mekansal kurgularda mimarlığı etkin kılmak ve mimarinin sanatsal, kültürel, insancıl ve işlevsel özellikleri ile toplumu ve kentleri yeniden buluşturmak, kimlikli, uygar ve esenlikli bir gelecek için en güçlü güvencelerdendir. Toplumda mimarlık kültürünün yerleşmesi, benimsenmesi, mimarlık değerlerinin sadece ilgili kişi ve kurumlar tarafından değil, herkes tarafından içselleştirilmesi önemlidir."