Siyasilerin seçim yatırımı olarak attıkları temeller, kaynak yetersizliğinden sürüncemede kalıyor...
Türkiye, “Plansız programsız ve kaynak yokluğuna rağmen atılan temeller nedeniyle”yatırım çöplüğüne dönmüş bulunuyor. Özellikle siyasilerin, “Seçim yatırımları” olarak akıllarına her estiğinde attıkları temeller, “Kaynak yetersizliğinden yıllarca sürüncemede kalırken bu Türkiye’de zaten yetersiz olan kaynağın, ölü yatırımlar olarak toprağa gömülmesine” de neden oluyor.

Seçim zamanları “Plansız programsız temeli atılan yüzlerce proje tamamlanamadığı için çok sayıda bina, okul, sanayi sitesi daha kullanılamadan çürümeye terkedilmiş” bulunuyor.Kamu İhale Kurumu 2’nci Başkanı Bilal Karaca, “Türkiye’de 35 yıldır bitirilemeyen projeler bulunduğuna” dikkat çekerek, “Kamununun elindeki yarım kalmış projelerin tamamlanması için 100 katrilyon liralık kaynağa gereksinim var. Bütçe ödenekleriyle bu projelerin bitirilmesi çok zor”dedi.

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı (DPT) tarafından yapılan bir araştırma da kamu yatırımlarının öngörülenden 2 hatta bazen 3 kat daha uzun bir sürede, ancak tamamlanabildiğini ortaya koyuyor.

DPT araştırmasında, tarım sektörü için 5.4 yıl olarak planlanan ortalama bitiş süresi, 14 yıla kadar uzarken, madencilik sektöründe 4.7 yıl olarak planlanan bitiş süresi 10 yıla kadar uzuyor.

Yine imalat sektöründe 4.5 yıllık ortalama bitiş süresi 15 yıla kadar uzarken, enerji sektöründe 5.2 yılda bitirilmesi öngörülen projeler 15 yılda ancak bitirilebiliyor. Ulaştırma sektöründe 3.4 yıl olarak öngörülen ortalama bitiş süresi 9 yıla kadar turizm setöründe süre 5 yıldan 14 yıla kadar çıkıyor.

TİCARET muhabirinin Kamu İhale Kurulu 2’nci Başkanı Bilal Karaca’nın verilerinden değerlendirmelerine göre, “Kaynaksız seçim yatırımları arasındaki en çarpıcı örneği, Nemrut dağ turistik yolları” oluşturuyor.

Yapımına, 1967 yılında başlanan yol, “Kaynaksız yatırımlar arasında en uzun süre devam edip tamamlanmayanların başında” yer alıyor. Bu projeyi 27 yıldır tamamlanamayan Manisa- Akhisar sigara fabrikası izliyor.

Gümüşhane’de, yapımı dört yıl önce biten, ancak, yatakhane unutulduğu için bir türlü hizmete açılamayan yatılı bölge okulu ise, bir başka yatırım komikliği olarak görülüyor. 15 yıldır bitirilemeyen İzmit- Haramidere petrol boru hattının ise, Türkiye ile İslam Kalkınma Bankası’nın karşı karşıya getiren bir proje olarak dikkat çekiyor. Proje tamamlanmadığı için, banka verdiği 8.5 milyon dolarlık krediyi, faizlyle geri istiyor.

KARACA: “PROJELER 20 YILDA BİTER"


Kamu İhale Kurumu, 2’nci Başkanı Bilal Karaca’ya göre, “Bütçedeki 6 katrilyon liralık yatırım ödeneği ile yeni hiçbir ihale devreye girmese bile, bu projeler ancak 20 yılda” taamlanabilir. Çünkü bitirilmesi beklenen projelerin 100 katrilyon liralık bir ödeneğe ihtiyacı bulunuyor. Ticaret ve Sanayi Odaları raporları ve yatırım programlarına göre 100 katrilyon liralık yatırım stokunda yer alan projelerin son durumu şöyle:

Hızlı Tren: “İstanbul- Ankara arasında demiryolu taşımacılığını 3 saate indirecek hızlı tren projesi 1975’ten bu yana devam ediyor. Bugüne kadar 615 trilyon 392 milyar lira harcanan projenin yapımı sürecinde 7 genel seçim yapıldı, 18 hükümet değişti. Projenin İspanyol kredisiyle tamamlanması için imzalanan anlaşma umut ışığı oldu”

Bursa / Çelikpalas: “Emekli Sandığı yatırımları arasında yer alan Çelik Palas oteli yeni inşaatı, Emekli Sandığı otellerinin özelleştirilmesi engeline takıldı. Bugüne kadar 44 trilyon lira harcanan inşaatı 1987’den bu yana sürüyor.”

Doğubeyazıt: “Yapımına 1977’de başlanan Ağrı-Doğubeyazıt ile Kültür merkezi inşaatı da, “Kaynaksız yatırımlar skandalında bir başka örnek” olarak 1977 yılından bu yana devam ediyor. Kültür Merkezi’nin 2003’te tamamlanması bekleniyor.”

Samsun Çevre Yolu: “İnşaatına 1993’te başlanan Samsun çevre yolunun yılsonuna kadar yarısının tamamlanması planlanıyor. 12 kilometrelik çevre yolunun tamamlanması için dış kaynak arayışları sürüyor.”

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP): “ Cumhuriyet tarihinin en büyük entegre projesi GAP da ödenek sıkıntısıyla karşı karşıya kalan projeler arasında bulunuyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesini suya kavuşturan, ayrıca Dicle ve Fırat nehirlerinin potansiyelini hidroelektrik enerji santralleri ile enerjiye çeviren GAP’ın, 2010 yılına kadar bitirilmesi” planlanıyor.

Ancak ödenek darlığı nedeniyle projenin 2080 yılına kadar ancak bitirilebileceği ortaya çıktığından, yabancı sermaye ile ortaklık girişimleri sürüyor.”