İstanbul, geçtiğimiz ay başında Uluslarararası Mimarlar Birliği Kongresi’nin
telaşını yaşarken, Literatur Yayıncılık da benzer derecede heyecanlı bir faaliyet
içerisindeydi.
Dile kolay, Cumhuriyet döneminin en önemli mimarlarından Sedad Hakkı Eldem`i
tanıtan ve yurtdışında 1987`de İngilizce yayımlanmış bir eser, bu kez yaklaşık
20 yıl aradan sonra Türkçe ve İngilizce olarak okur ile yeniden buluşuyordu.
Özellikle İstanbul ve Ankara`da Sedad Eldem`in çok sayıda yapıtı günlük yaşantımıza
o denli yerleşmiş ki, belki de her gün bir Eldem projesinin önünden kimi zaman
hayranlıkla, çoğu zaman da alışmışlığın verdiği ‘görememezlik’ ile farketmeden
geçip gidiyoruz.
İşte Sibel Bozdoğan, Süha Özkan ve Engin Yenal`in ortak çalışması, 1998`de yitirdiğimiz
ilk Devlet Sanatçısı unvanlı mimarımızın çalışmalarını yeniden gün ışığına çıkartıyor.
Eldem`in milli bir mimarlık dili oluşturmaya adanmış uzun soluklu kariyeri ve
eserleri kitapseverlerle buluşuyor.
Kitapta ayrıntılı görsel malzeme ile işlenen İstanbul Hilton Oteli, projesi kısmen
gerçekleşmiş olan İstanbul Adliye Sarayı, Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kurumu
Kompleksi, Koç Vakfı Atatürk Kitaplığı, Taşlık Kahvesi ile Boğaziçi`nde Sedad
Eldem üslubunu yansıtan çok sayıda yalı ve köşk, yetkin mimarın bizlere bıraktığı
mirasın parçaları.
Eldem, çalışmalarında Türk evinin açıklığı ve hafifliğine vurgu yapmış bir isim.
Tarihten ve deneyimlerinden aldığı birikimi betonarmeye yansıtırken, yer yer kullandığı
geniş saçaklı çatı, oval sofa ve 1:2 oranlı düşey pencerelerin yatay tekrarıyla
ulaştığı cephe yorumları belli bir üslup yaratmıştır. Geleneksel ‘Türk Evi’ üzerine
yaptığı araştırma ve bu konudaki uygulamaları milli bir mimarlık bilincine ulaşma
yolunda önemli bir kilometretaşıdır.
Elli yılı aşkın bir süre, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere önemli eserler
kazandıran Eldem, yaşamının akademik boyutunda da öğretim üyeliği aracılığıyla
çok sayıda yeni nesil mimarı da etkiledi.
Uzun soluklu kariyeri boyunca çok sayıda ulusal ve uluslararası projeye katılan
Eldem'in İstanbul Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası, 1986'da Ağa Han
Mimarlık Ödülü`ne değer bulundu.
Çağdaş Türk Mimarisi`ni yurtdışında kapsamlı olarak tanıtan sadece iki kitaptan
biri olan bu eser, 110 renkli, 250`yi aşkın siyah-beyaz fotoğraf ve çizimleri
ve yazarlarının etkin sunumuyla, mimarlığa profesyonel ya da amatör ilgi geliştirmiş
okurlar için ‘anadilde bir başyapıt’ değerinde.
Cnn Türk
Deniz Batuk