"Antik kültürlerde yatak, evin en önemli eşyasıydı, ve kişilerin toplumsal konumlarını
temsil eden bir semboldü. Daha sonraları yatağın değeri unutulmaya başlandı. Fakat
günümüze yaklaşıldığında bilim göstermiştir ki, yatağın rahatlığı insan sağlığını
doğrudan etkiler. Bilimin bu bulguları, yatağın önemini bir kere daha artırmıştır."
Yatak, yüzyıllar içinde hızlı bir gelişime uğramıştır. Geçtiğimiz yıllarda
ise yatakları geliştirmekte teknoloji kullanılmaya başlandı, ve uykunun içindeki
birçok gizem su yüzüne çıktı. Yataklar, insan vücudunun karmaşık ihtiyaçlarına
göre üretiliyor. Araştırmalar devam ettikçe hedeflenen, yataklara en büyük rahatı
getirebilmektir.
Uykunun tarihçesi
İnsanlığın ilk zamanlarından beri rahat uyuma amacı bireylerde vardı. Antik
kültürlerde yatak, evin en önemli eşyasıydı ve kişilerin toplumsal konumlarını
temsil eden bir semboldü. Daha sonraları yatağın değeri unutulmaya başlandı. Fakat
günümüze yaklaşıldığında bilim göstermiştir ki, yatağın rahatlığı insan sağlığını
doğrudan etkiler. Bilimin bu bulguları, yatağın önemini bir kere daha artırmıştır.
İlk yaylı yataklar 1920'lerde üretildi. Bu dönemde sert yatakta uyumanın
sırt ağrısına iyi geldiği söylentisi yayılmaya başladı ve sert yatakların satışı
çok arttı. Tüketiciler yatak alırken konforu değil, sırtı destekleme özelliğini
aramaya başladılar ve bu durum uzun bir süre daha devam etti. 1960'larda sulu
yataklar, 1980'lerde ise havalı yataklar üretilmeye başlandı. 1990'larda lateks
köpüklü yataklar yapıldı. Bu gelişmeler yatağın konforunu tekrar gündeme getirdi.
Yatak konusundaki yenilikler asla durmuyor. Günümüzde yatak üreticilerinin
odaklandığı konu, tüketicilere bireysel yataklar sunabilmektir. Kimse aynı ağırlıkta
değil, kimsenin vücut yapısı birbirinin aynı değil, kimse aynı oranda yemek yemiyor
ve herkesin farklı sağlık problemleri var. Üreticilerin yeni hedefi, yatakları
bu özelliklere göre dizayn ederek bireyselliği yakalamaktır.
Havalı yataklar
Yaylı yataklardan farklı olarak havalı yataklar, vücuda tam destek sağlar
ve bel kemiğinin zorlanmasını engeller. Havalı yataklar, yatan kişiye uyum sağlar.
Vücudunuz; sakatlık, hamilelik, kilo alımı-verimi veya yaşlılık gibi nedenlerle
değişiyor. Havalı yataklar bu değişimlere göre ayarlanabilir olarak üretiliyorlar.
Çift kişilik yataklarda, döşeğin iki ayrı bölümünün sertliği ayarlanıp, değiştirilebiliyor.
Bu sayede, aynı yatakta yatan iki kişi rahatça uyuyabiliyor. Bu sistem, kişisel
yatak üretiminin güzel bir örneğidir. %100 lateksin kullanımı ile günümüzde dayanıklı,
şeklini kolay yitirmeyen, pütürlenmeyen ve tüylenmeyen yataklar üretilmektedir.
Saf lateksten elde edilen köpük, en esnek olandır ve kalitesi yüksektir. Sentetik
lateksten esneklik olarak çok daha iyidir. Bu esnekliği sayesinde vücudu uyku
sırasında baskıdan kurtarır ve destek sağlar. Ayrıca lateks yataklar, bakım gerektirmez.
Lateks yatakların yapımında kullanılan diğer bir yöntem ise, katların oluşturulmasıdır.
Vücuda doğru gelindikçe, yumuşak katlar oluşturulur. Bu yumuşak katlar konforu
sağlar. Döşeğin alt bölümlerinde ise katlar daha serttir ve bu katların amacı
vücuda destek sağlamaktır. Döşeğin orta bölümü daha yoğun köpükten oluşur, bunun
amacı ise vücudun orta bölümünü desteklemektir.
Lateks köpüklü yatakların yararları:
# Rahatlık sağlar.
# Hem yumuşak hem de destekleyicidir.
# Dolaşım sistemini, eklemleri ve kasları baskıdan korur.
# Alerji yapmaz, mikrop tutmaz ve bakteri barındırmaz.
# Toz ve polen tutmaz.
# Yazları serin, kışları sıcak olur.
# Yatağın yumuşaklığı, uyurken dönmeyi engeller.
# Ağrıyan kaslara oksijen getirerek dinlendirir.
Araştırmalar devam ettikçe, uykunun kişiye ruhsal ve fiziksel birçok yarar
sağladığı ortaya çıkmıştır. Yatak üreticilerinin, tüketicilere iyi ürünler sunabilmeleri
ve iyi bir uyku vaadedebilmeleri için iyi uykunun ne olduğunu bilmeleri gerekir.
Bunun yapabilmek için bilim adamlarının odaklandığı nokta, uyku sırasında vücuda
yatak yüzeyinden gelen basıncı yok etmektir. Bunun için uyku sırasında vücut duruşunu
destekleyici tasarımlar geliştirilmektedir.
Yatak üretiminin geçmişine baktığımızda, bir dönem sert yüzeyli, destek
sağlayan yatakların satıldığını görürüz. Sert yüzeyli yatakların sırtı ve beli
iyi desteklediği iddia ediliyordu. Havalı, köpüklü ve lateks yatakların sunduğu
yumuşaklık, baskıyı önleme ve sıcaklık gibi özellikler o zamanlar uygun değildi.
Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, destek sadece sert bir yatakla olmaz.
Hem konforlu, hem de vücudu destekleyen yataklar üretilebilir. Çok sert bir yatak,
iyi bir uyuma pozisyonuna engel olarak kaslarda ağrılara sebep olur. İyi bir yatak,
siz uyku pozisyonunuzdayken, vücudunuza destek verir ve bunu yaparken de fazla
baskı uygulamaz. Baskı, uykuyu böler, gerekli oksijenin ve besinlerin kaslara
ulaşmasını durdurur. Durum böyle olunca ise gerekli dinlenme sağlanamaz.
İyi bir uyuma pozisyonu, bilim adamlarına göre ayakta durduğumuzda aldığımız
şekle benzer. Orta kulak, omuzlar, kalça ve ayak bilekleri aynı hizada olursa,
sağlıklı bir uyku duruşu sağlanır. Uzmanlar bu duruşu destekleyebilecek yatakları
öneriyorlar.
Bilim adamları, gece uyurken yatakta dönerek soğuk bir bölüme yatmanın uykuyu
böldüğünü ve uykunun önemli evrelerini rahatsız ettiğini buldular.
Isının sabit olması, kan akışını ve oksijen taşınmasını hızlandırır. Bu
sebepten ayaklarımızı ısıttığımızda uykuya geçişimiz daha hızlı olur. Isı yataktan
nemi alır ve mikro organizmaların sağlığı tehdit etmesini engeller.
Geçtiğimiz 30 yılda ısının insan sağlığına yararı konusunda görüş birliği
sağlanmıştır. Isı veren sulu yataklar, ince, sabit bir ısı sağlayarak sırt ağrısını
ve kas ağrılarını azaltırlar. Daha sonraları ayarlanabilir ısılı yataklar üretildi
ve bunların ısıları kişisel isteğe göre değiştirilebiliyor. Bu sistem ısıyı kafa,
bacaklar, ayaklar ve gövdede dolaştırıyor.
Isıyı dağıtan mikro teller hissedilemeyecek kadar küçüktür ve yatan kişiyi
rahatsız etmez. Çok yönlü araştırmalar, günümüzde bize hem konfor, hem de destek
veren yatakları sunmuştur.
Bu ürünler kişisel isteklere göre değişen sağlıklı yataklardır. Gelecekte
uyku ile ilgili araştırmaların devamı bize daha ayrıntılı, kişiselleştirilmiş
yatakları getirecektir. Farklı ihtiyaçlara hizmet edebilecek yataklar sayesinde
tam dinlemiş ve ağrsız olarak uyanabileceğiz