Pritzker ödüllü, Irak Kökenli İngiliz mimar Zaha Hadid, Sardunya Bölgesi tarafından,
tasarım dergisi Domus ve Milan politeknik akademisiyle ortaklaşa düzenlenen Uluslararası
Betile Mimari Yarışması'nda, Cagliari kentinin deniz kıyısında yer alacak Modern
Sanat Müzesi tasarımıyla birincilik ödülü almaya layık bulundu.
İtalya’nın özel statü ile yönetilen en büyük adası Sardunya’nın merkezindeki
Cagliari kentindeki Modern Nuragic* Sanat Müzesi, mimari ve kentsel projlerin
sınırlarını zorlamasıyla ünlü Zaha Hadid’in kendine özgü dehasını yansıtan bir
proje.
Adanın Akdeniz’deki özel konumu dolayısıyla kültürel alışverişlerin yaşandığı
bir kavşak oluşturmak amacıyla tasarlanan müze, üç aşamada tamamlanacak ve toplamda
12 bin metrekarelik bir alana yayılırken sanat galerileri, kütüphane, kongre salonu,ofisler
ve toplantı alanları içerecek.
Halka açık alanlarla iç bağlantıya sahip olan müze binası, geometrik olarak denize
paralel bir konumlandırmada yer alırken, bu görünüşü itibariyle adaya gelenlerin
göreceği ilk bina olacağı için aynı zamanda bir karşılama noktası özelliğini de
taşıyor.
“Jüri, modern mimarinin sarmal bir düzende hareket ettiği bu kavramsal duyarlılığı
gördükten sonra, Cagliari’nin deniz kıyısı için daha uygun bir proje olmadığına
kanaat getirdi” açıklamasını yapan Domus dergisi editörü Stefano Boeri “ Yeni
müzenin kıvrımlı yapısı Cagliari körfezinin muhteşem manzarasına uyum sağlarken,
müzenin modern ve Nuragic sergilerin zevkle sergileneceği bir mekan olmasına olanak
sağladı” dedi.
Yeni müzenin Cagliari’deki diğer müzelere ve adadaki arkeolojik alanlara bir
referans noktası olmasını isteyen jüri, Hadid’in tasarımının, Sardunya’nın geçmişi
ve bugünü arasında yeni deneyimlere izin verecek verimli bağlantıları kurmaya
yardımcı olacağı gerekçesiyle seçildiğini belirtti.
Zaha Hadid’in yarışma için oluşturduğu tasarım,önümüzdeki günlerde müzenin yapılacağı
alanın çok yakınlarında, ada halkının fikirlerini almak adına sergilenecek. Domus
dergisi ise dereceye giren diğer projeleri, Ocak ayında özel ek olarak yayınlayacak.
Yarışmada ilk 10’a giren diğer mimarlar ve mimari firmaları ise şöyle:
Massimiliano Fuksas - Arup
Herzog & de Meuron
Ateliers Jean Nouvel
Kengo Kuma & Associates - Obr , Buro Happold, Hilson Moran, Eta, Ecologic
studio, Bob Noorda design, Carlotta De Bevilacqua, Paolo Inghilleri, Aubry &
Guiguet, De-ca, M. A. Mongiu, Mosign, M. Desvigne
Gonçalo Byrne
Garofalo Miura - Proger S.p.a.
Yung Ho Chang (Atelier Fcjz), Interaction Design Lab, Mutti&Architetti with
DotDotDot, Fabrizio Leoni, Luca Poncellini (Cliostraat) ve Giovanni Romano (Postmedia
Books)
Studio Archea with Franz Prati, MDU architetti associati, Francesco Chessa studio
di ingegneria e Milano progetti
Roberto Cosenza, Giampiero Lagnese, Klaus Schuwerk
* Sardunya adası çok eski zamanlara tarihlenen sivri biçimli surları ve mağara
evleri ile tarih öncesi zamanlardan bu yana yerleşim yeri olmuştur. En eski ve
dikkate değer tarih-öncesi ve protostorik dönem kalıntıları megalitik “Dev Mezarlar”
ve “domus de janas” (büyücü evleri), kaya oygu mezarlar ve “nuraghi” lerdir. Nuraghi
yüksek bir kayanın tepeden traşlanarak oluşturulan külah-kule biçimine verilen
ad olup erken yerleşenlerin sığınak yaşam mekanları olmuştur. Bütün adaya yayılmış
olan “nuraghi”lerin toplam sayısı 7000 civarındadır. Tharros ve Nora yerleşkelerinde
Fenike ve Roma kalıntıları gün ışığına çıkarılmış olup; Porto Torres ve Cagliari’de
de Roma kalıntılarına rastlanmıştır. Ispanyol Aragon Evi yönetimi altında Gotik-Katalan
tarzı Ada’da yayılmıştır.