Jeoloji Mühendisleri Odası İkinci Başkanı Bahattin Demir, deprem zararlarının azaltılmasına karşı alınacak önlemlerin başında 'zemin etüdü' gelmesine rağmen, Türkiye'de bunun, "kağıt üzerinde" yapıldığına dikkat çekti. Demir, zemin etüdü yapan şirketlerin "ticari kaygılara" yenik düştüklerini söyledi.

Yapıların depreme karşı dayanıklı olması için 'tepeden-tırnağa' bilimsel yöntemlerle inşa edilmesi gerekiyor. 2001 yılında çıkarılan Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun, sadece 19 ilde yapı denetimini zorunlu kılarken, zemin etüdü de 'uygulamada' formalite haline geldi. Demir, bütün zemin etütlerinin 'şaibeli' olmadığının altını çizerken, "Türkiye'de zemin etüdü kağıt üzerinde yapılıyor" dedi.

Demir şöyle konuştu: "1999 depreminin sonucunda meslektaşlarımızın hazırladığı kalitisiz ve bilime aykırı raporların da payı var. 1999'da zemin etüdünün 'zorunluluk' olduğu algılandı. Ancak kısa sürede 'imar mevzuatının bir gereğinin yerine getirilmesi'ne indirgendi; yapı ruhsat dosyasının bir evrak haline döndü. Gerek içerik, gerek denetim açısından ciddi sıkıntılar var. Zemin etüdü teorik olarak yapılıyor."

'Denetim yetersiz kalıyor'
Zemin etüdü için sondaj yapılması gerektiğini belirten Demir şunları söyledi: "Herhangi bir rapora baktığınızda kağıt üstünde en az 15 metre sondajı görürsünüz. 1-2 metreye kadar inilen örnekler var. Ama ne kadarı böyle bilemeyiz. Etüdü özel şirketler yapıyor. Raporun verileceği ilgili belediyenin teknik eleman yetersizliğinden dolayı işlemler denetlenemiyor. Sondajda sıkıntı varsa deneylerde de sıkıntı olur. Sonuç olarak rapor gerçeği yansıtmaz. Şirketler kısa sürede daha çok iş çıkarmak ve maliyeti azaltmak için yapılmayan şeyleri yapılmış gibi gösterebiliyor. Konutların zemin etüdü 500-2 bin YTL arasında değişiyor. Ne kadar çok iş çıkarırsan o kadar çok kazanırsın. Zemin etüdünde genel olarak 'bir usulsüzlük yapılıyor' anlamında olmasa bile, içeriği ile yapılması gereken deneyleri ile ve raporların hazırlanmasında genel sorun devam ediyor."