“Bir İnşaat İşçisinin Düşünceleri”, KIT Sanat Topluluğu tarafından Tepe İnşaat
Sanayi A.Ş.nin İstanbul’daki Güncel Sanat Mekanı “Under Construction”da hayata
geçiriliyor.
Bir aylık yoğun çalışmalar sonucu meydana gelen proje, Maçka Habitat Parkı’nda
yer alan sergi mekanında video enstelasyonu olarak izlenebildiği gibi www.kitcollaboration.net
adresinden de izlenebilmektedir.
İstanbul’da geliştirilen bu proje, KIT’in daha önce gerçekleştirdiği iki çalışmanın
(KIT Homes ve Greylands) devamı olarak görülmektedir. Söz konusu faaliyetler,
KIT’in ilgi alanı dahilinde olan insanların yaşadıkları şehir hakkındaki fikirlerini
duyurabilecekleri kamusal bir alanın açılmasını sağlamak üzere gerçekleştirilmiştir.
Mimarlar, mühendisler, belediyeler ve inşaat şirketleri arasında aylar süren
toplantı, pazarlık ve planlama sonrasında, iş, tartışılan projenin gerçeğe dönüşmesini
sağlayacak olan inşaat işçilerine düşer. İstanbul’daki inşaat işçilerin çoğunluğu,
iş aramak için ailelerini arkada bırakıp şehre göçmüşlerdir. Şehirde, kendilerine
yetecek ve ailelerine gönderebilecek kadar para kazanmayı umut ederler. Birçok
nedenden dolayı, inşaat işçisi olmak, yersiz-yurtsuz olmak anlamına gelmiştir.
İnşaat alanı arka bahçeleri, meslektaşları ise geçici aileleri olmuştur. Yuvadan
uzakta yuvalar inşa eden işçilere dönüşerek, bir inşaatın bitiminde diğer bir
inşaata taşınırlar.
Bu proje değişik inşaat alanlarında çalışan işçilerin düşünceleri üzerine odaklanmıştır.
KIT üyeleri, işçilerin düşüncelerini almak için, İstanbul’un değişik ilçelerinde
dolaşarak, orada bulunan çalışanlarla söyleşi yapmıştır ve bu röportajlar kamerayla
kaydedilmiştir. Ziyaret edilen her inşaattan da, gazete, şapka, süpürge, havlu
gibi, bir parça eşya alınmıştır. Her söyleşi sırasında işçilere üç soru sorulmuştur.
1) Türkiye’nin hangi şehrinden geliyorsunuz? Memleketinizde hatırladığınız ve
sevdiğiniz bina/yapı nedir?
2) Seçme şansınız olsaydı, çalıştığınız bu inşaat alanına nasıl bir bina tasarlardınız
ve şu anda tasarlanan ve inşa edilen bu bina hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
3) Gelecekte nasıl bir evde yaşamak istersiniz ve bu evi nasıl bir çevrede hayal
ediyorsunuz?
Under Construction Güncel Sanat Mekanı’nın içi yataklar, masalar ve gazete parçalarıyla
döşenmiş, masaların bir tanesine söz konusu röportajların dvd aracılığı ile gösterildiği
küçük bir televizyon yerleştirilmiştir. Böylelikle sanat konteynırının kendisi
de orijinal kullanım amacına yani işçiler için bir yaşam alanına geri dönüştürülmüştür.
Belki de bize, inşaat işçilerinin mekan ve mimarlık ile olan ilişkisini en iyi
anlatan unsur, binaların planlama, inşa edilme ve satılma aşamasında onların fikirlerine,
isteklerine, arzularına ve korkularına hiç yer verilmemesidir. Bir çok yönden,
bir kişinin kendi etrafında inşa edilen çevre hakkındaki fikirlerini ifade edemeyişi,
şehir hayatında yaşadığımız yetkisizliğin bir yansımasıdır.