Konut sektörüne hareketlilik getiren Toplu Konut İdaresi (TOKİ), yeni dönemde
yoksul ve alt gelir grubuyla gecekondu dönüşüm projelerine ağırlık verecek. İdare,
gelecek 4 yılda 500 bin konut üretip altyapı projelerine yönelecek. Başkan Erdoğan
Bayraktar, TOKİ'nin konut sektöründeki görevini, "Spekülasyonları ve aşırı fiyat
artışlarını önlüyoruz, dengeleyici vazife görüyoruz. Biz olmazsak, inşaat mafyası
doğar." cümleleriyle açıklıyor. Başkan'a göre, halen konut ihtiyacının yüzde 10'unu
üreten İdare, özel sektörün gelişmesine paralel piyasadan çekilecek. Başkan, konut
pazarıyla ilgili önemli bir ayrıntıya da dikkat çekiyor: "Türkiye'de esas ihtiyacı
olan kesimin (orta gelir grubu) konut alım gücü yok. Bu grubun gelir düzeyi artırılmalı."
TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar, yeni dönemde yapacakları çalışmaları Zaman'a
anlattı. Başkan Bayraktar'a göre son dönemde az da olsa halkın gelir düzeyinin
artmasına paralel insanlar bahçe, okul, park, hastane gibi sosyal donatısı olan
konutlara yöneliyor. Zenginleşmeyle bu talep daha da artacak. Bayraktar, son dönemde
sosyal donatılara sahip ciddi konut üretimi yaptıklarına dikkat çekerek şöyle
konuşuyor: "Konut sayımız 283 bine yükseldi. Bine yakın şantiyemiz var. Ama bunlar
daha çok ortanın üzeri ve üst gelir grubuna yönelik projeler. Bunun yanında alt
gelir grubu ve yoksula da konut üretiyoruz. Ama, asıl konut alması gereken orta
gelir grubu hâlâ ev sahibi olamıyor. Bu alanda ciddi açık var. Bunun kapatılması
lazım."
Konut sektöründeki canlanmayı kredi faizlerindeki düşüşe bağlayan Bayraktar'a
göre makul olan kredi faiz oranı yıllık en fazla yüzde 10. Bunun aylık hesabı
ise yüzde 0,7 ya da 0,8'e denk geliyor. Bu seviyelerdeki rakamların sektöre yeni
bir ivme kazandıracağını ifade ediyor. Bayraktar, mortgage sistemiyle ilgili ise,
"Bankaların, son zamanlarda verdikleri uzun vadeli kredilerle zaten mortgage uygulanıyor.
Ama, faiz oranlarının tek haneli rakamlara çekilmesi gerekiyor." değerlendirmesini
yapıyor. TOKİ'nin pazara girmesiyle inşaat kalitesinin de arttığına işaret eden
Başkan Bayraktar, "Türkiye'de bugün yaklaşık 50 müteahhit dünya standartlarının
üzerinde her türlü sosyal donatısı olan son derece kaliteli konut üretimi yapıyor.
Çok sevindirici bir gelişme." yorumunu yapıyor.
Şehit aileleri ve gazilere faizsiz daire veriyoruz
TOKİ, tüm şehit ailelerine ve gazilere kurasız konut veriyor. Bu konutların fiyatı
44 bin yeni lira. Yirmi yıl vadeyle verilen konutlar için faiz de uygulanmıyor.
Tutarın yüzde 10'u peşin alınıyor. Kalanı ise ailenin maaşının dörtte birine denk
gelecek taksitlere bölünüyor. Şehit aileleri ve gaziler, konutu istedikleri şehirden
seçebiliyor. Son dönemde vazife malullerinden de TOKİ'ye indirimli daire talepleri
geliyor. Başkan Erdoğan Bayraktar, kanunen bu kişilere ucuz ev veremediklerini;
ancak yasal düzenleme yapılırsa bunun sağlanabileceğini belirtiyor. Bayraktar,
son günlerde basına yansıyan 'TOKİ işçileri paralarını alamadı' şeklindeki haberlere
de şöyle cevap veriyor: "Biz işi müteahhitlere veriyoruz. Enflasyon yüzde 10'ken
inşaat malzemelerindeki artış yüzde 40'ları buldu. Bu da müteahhitleri zora sokuyor.
Bu nedenle ücretlerini alamayan çalışanlar oldu. Burada işçilerin maaşını müteahhitlerin
ödemesi gerekiyor."
Lüks ve orta sınıf konut satışları yavaşladı
Erdoğan Bayraktar'ın ABD'de başlayan ve dünya piyasalarına yansıyan konut kriziyle
(mortgage) ilgili görüşleri ise şöyle: "Şu an için Türkiye'de üst gelir grubu
hatta ortanın biraz üzerindeki gelir grubuna yönelik konut satışları ciddi şekilde
yavaşladı. Alt gelir grubuna yönelik konutlar satılıyor, sorun yok. Ancak burada
göreceli bir azalma var."
Bayraktar, TOKİ'nin yeni hedeflerini de açıkladı: "Biraz daha altyapı işine ağırlık
verip, alt gelir grubuna yönelik konut üretimi artırılacak. Büyük şehirlerdeki
çok kıymetli arsaları değerlendirerek ek kaynak oluşturulacak. Bu gelirle, İstanbul,
Ankara, İzmir, Bursa ve Diyarbakır gibi illerde kentsel dönüşüm projelerine ağırlık
verilecek."
Zaman Gazetesi