Türk Boğazları’nda güvenli gemi geçişi sağlamak amacıyla ilk ihalesi 1991 yılında yapılan Türk Boğazları Gemi Trafik ve Bilgi Sistemi (VTS) projesi, 12 yıllık bir serüvenin ardından Nisan 2003 tarihinde devreye girecek.

VTS Sistemi ile ilgili ilk çalışma 1990 yılında Türkiyle Denizcilik İşletmeleri’nce (TDİ) yapıldı. TDİ, biri 1991, diğeri de 1994 yılında olmak üzere iki kez ihaleye çıktı, ancak bu iki ihaleden de sonuç alınamadı.

Bunun üzerine 1996 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla proje Denizcilik Müsteşarlığı’na devredildi ve 1998 yılında Başbakanlık Genelgesi ile Türk Boğazları Proje Ofisi oluşturuldu.

Ofis’in yaptığı çalışmalar sonucu projenin hayata geçirilmesi için etüd, elektrik eloktronik ve inşaat işleri olmak üzere 3 aşamalı bir ihaleye çıkıldı.

Yapılan ihale sonunda etüd projesini İstanbul Teknik Üniversitesi Savunma Vakfı, elektrik elektronik kısmını da Amerikan Loocheed Martin Overseas firması kazandı. İstanbul Boğazı’na yapılacak 8, Çanakkale Boğazı’na yapılacak 5 kule ile her iki ile yapılacak kontrol merkezi inşaatları da Bayındırlık Bakanlığı’nca ihale edildi.

Kule inşatlarının temelinin Ocak 2001 tarihinde atılmasıyla birlikte, projenin 2002 yılı başında hizmete girmesi öngörüldü.

Ancak, Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz, hava koşulları ve projede yapılan ilaveler nedeniyle bu süre ilk önce Temmuz 2002, daha sonra da 2003 yılı başına ertelendi.

Bu arada, VTS sisteminin 1991 yılında yapılan ilk ihalesinde, dikilecek 40 kulenin maliyeti 200 milyon dolar olarak öngörülürken, 1999’da 13 kuleye indirilen sistemin maliyeti 28 milyon dolar olarak belirlendi.

Ancak daha sonra yapılan ilaveler ve müteahhit değişiklikleri ile bu miktar 40 milyon dolara çıktı.

2 KULEDEKİ PÜRÜZ

Başbakanlık Başdanışmanı emekli Koramiral Turhan Özer, yaptığı açıklamada, İstanbul Boğazı’nda inşa ettirilen 8 radar kulesinden 6’sının tamamlandığını, 2’sinde ise pürüzler bulunduğunu söyledi.

Kandilli’de yaptırılan kuleyle ilgili armatör Uğur Mengenecioğlu ile bir itilafın bulunduğunu ifade eden Özer, Mengenecioğlu’nun 3-4 kez mahkemeye başvurarak inşaatı durdurmaya çalıştığını kaydetti.

Özer, mahkemenin, kule inşaatının işadamının arazisine tecavüz etmediği ancak izdüşümde bir tecavüzün sözkonusu olduğu kararına vardığını belirterek, bunun üzerine kulenin saçaklarının yıkıldığını anlattı.

Uğur Mengenecioğlu’nun devlete yardımcı olmadığını dile getiren Özer, “Kendisinin 2.5 metre devlet arazisine tecavüz ettiği tespit edildi. Bizim kulenin izdüşümüne itiraz ediyor. 4 aydır uzlaşmak için çalışıyoruz, ama bir sonuç alamadık. Kule inşaatı bütün olumsuzluklara rağmen bitirilecek” diye konuştu.

Turhan Özer, Ahırkapı’daki kulenin ise bodrum katının su alması nedeniyle bir sorun yaşandığını, yüklenici firmanın bunu gidermeye çalıştığını bildirdi.

Kulelerin inşaatının bu ay sonu itibarıyla elektrik elektronik tesisatı yapacak olan Amerikan firmasına paket halinde teslim edileceğini de ifade eden Özer, şöyle devam etti:

“Firma biri Çanakkale’de olmak üzere 2 ekip halinde donanımı yapacak. Çalışmaların 5-6 ay süreceğini bize ilettiler. Bir aksilik olmazsa VTS Sistemi en geç Nisan 2003’te geçici kabulü yapılacak. VTS Sistemi’nin gecikmesindeki en büyük engel ekonomik kriz, hava koşulları ve projeye yapılan yeni ilavelerdir.”