Sayıştay’ın raporuna göre, İstanbul’da yüzde 70, Ankara’da yüzde 40, İzmir’de yüzde 60 oranında kaçak yapı var. Belediyeler de bütçelerinin yüzde 40’ını asfaltlamaya harcıyor. Sayıştay, düzensiz ve kaçak yapılaşmanın olduğu kentlerde altyapı planlaması ve koordinasyonundan bahsedilemeyeceğini belirterek, büyükşehirlerin çoğunda yüzde 50’yi aşan oranlarda kaçak yapılaşma bulunduğunu bildirdi. Sayıştay Başkanlığı, “Büyükşehir Belediyelerinde Altyapı Faaliyetleri Koordinasyonu” konulu bir rapor hazırladı.

Faaliyetler incelendi

Rapor kapsamında, büyükşehir belediyeleri, büyükşehir sınırlarındaki diğer belediyeler ile su-kanalizasyon, gaz, elektrik ve telekomünikasyon hizmetlerini yürüten kurum ve kuruluşların 2004-2006 yıllarındaki faaliyetleri incelendi. Büyükşehirlerde yüzde 50 civarında kaçak yapı bulunduğunun vurgulandığı raporda, “Kaçak yapı oranları, İstanbul’da yüzde 70, Ankara’da yüzde 30-40, İzmir’de yüzde 60 olarak ifade edilmektedir. Üstelik bu oranlar, kesin veriler olmayıp yetkililerin tahminlerini yansıtmaktadır” denildi.

Ruhsat var, yapı izni yok

Belediyelerde “azımsanmayacak sayıda imar değişikliği yapıldığı” ve bunun “planlama anlayışı ile ters düştüğü” vurgulandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı 32 belediye incelendiğinde, çok sayıda inşaat ruhsatı verilmesine rağmen, neredeyse hiç yapı kullanma izin belgesi verilmediği belirtildi. Örneğin, Arnavutköy’de 665 inşaat ruhsatı verilmesine karşın, 1 yapı kullanma izin belgesi tahsis edildiği kaydedildi ve “Bu durum, imara aykırı yapılaşmanın boyutlarını ortaya koymaktadır” denildi.

Rapordaki tespitler

Altyapı çalışmalarının etkin bir şekilde koordine edilmesine yönelik açık ve net amaçlar ile somut hedefler belirlenmemiş, önceliklendirme yapılmamıştır.
Altyapı taslak programları esas alınmamaktadır. Sonuç olarak, altyapı çalışmalarının koordinasyon içinde yürütülmesine ilişkin bütün yasal düzenlemeler kağıt üzerinde kalmaktadır.
Altyapı çalışmalarında güvenlik standartları tedbirlerinin alınmaması, sık sık can ve mal kayıplarına yol açmaktadır.
Altyapı kurumları ve belediyeler, çalışmaları sırasında birbirlerinin hatlarına büyük hasarlar vermektedir.

Asfalta 1.4 milyar lira

Rapora göre, belediyeler, 5 yılda bir mevcut asfalt yolların tamamını yenileyecek kadar asfalt çalışması yapıyor. Yatırım harcamalarından yüzde 30-40’ı asfalta gidiyor. Belediyeler, 2004-2006 döneminde 1 milyar 428 milyon
YTL asfalt, 420 milyon YTL kaldırım çalışmaları için harcama yapmış. Belediyelerde 2006’daki asfalt harcaması, 2004’e göre yüzde 198, 2005’e göre ise yüzde 71 oranında artış gösteriyor. Adana, Bursa ve Konya dışındaki illerde yüzde 100’ün üzerinde artış görülüyor. Antalya, Samsun, Mersin, Gaziantep ve Sakarya’da artış oranı yüzde 300’ün üzerine çıkıyor. Kocaeli’de ise artış oranı yüzde 6115’i buluyor.