Bir binanın en üst bölümü. Esas olarak hava şartlarından korunmak için yapılır.
Çatı çeşitleri: Çatı türünün belirlenmesi taşıyıcılık bakımından olabildiği gibi
görünüş yönünden de olabilir. Çatı, duvar, kolon ve ayaklar üzerine oturabildiği
gibi, doğrudan doğruya zemine de dayanabilir.
Ahşap çatılar: Yaygın kullanılan ve ekonomik olan bir çatı türüdür. Bu en basit
şekilde düz çatı olabilir. Bu daha çok sanayi yapılarında görülür. En yaygın tatbik
şekli ise eğimli çatıdır. Eğim, kar toplanmasını azaltmak ve su sızdırmazlığı
yönünden tercih edilir. Kar yükü yanında, bazı durumlarda, rüzgar etkisi de çatı
için önemli olur. Çatının esas taşıyıcı elemanı ahşap çubuklardan meydana gelen
kafes sistemidir. Kafes sistem, ahşap çubuklar bir araya getirilerek teşkil edilir.
Çubukların bağlantıları düşey düzlemde olup, kafes sistemler birbirleriyle bağlanır
ve beraber çalışmaları sağlanır. Üzerinde ayrıca kafes sistemleri bağlayan aşık
denen ahşap elemanlar mevcuttur. Aşıklar eğilimli doğrultuda merteklere bağlanır.
Bunun üstüne de çatı kaplaması olarak ahşap tahtalar çakılır. Üstü ise çatı kiremitleriyle
kaplanır. İstenirse bu araya bir izolasyon tabakası konulur. Bu şekil, ısının
tasarrufu bakımından zamanımızda çok tercih edilmektedir. Kiremit yerine bazı
sanayi yapılarında olduğu gibi, eternit veya çinko oluklu levhalar da döşenebilir.
Bu halde çatıyı ahşap tahtalarla kaplamaya gerek yoktur. Bunun yanında geçirimsizliği
sağlamak için bitümlü levhalar da serilebilir. Bu şekilde teşkil edilen çatı,
ara bir mesned istemeksizin 8 m gibi oldukça büyük açıklıklara kadar kullanılabilir.
Eğer böyle bir çatı betonarme düz döşeme üzerine konuluyorsa sık sık döşemeye
mesnetleme yapılır. Çatı eğiminin bina dış yüzlerine yakın, dik ve içerlerde daha
az eğimli tertiplenmesiyle çatıda kullanılabilir bir hacim de teşkil edilebilir.
Çelik çatılar: Daha büyük açıklıkları aşmak veya daha çabuk kurulması sebebiyle
çelik çatılar tercih edilebilir. Sanayi yapılarında daha yaygın kullanılır. Ayrıca
bu suretle orta kısımdaki çatı yüksekliğini daha düşük tutmak mümkündür. Büyük
açıklıklar için ekonomiktir. Kaplamaları genellikle oluklu metalik veya eternit
levhalarıyla yapılır.
Betonarme çatılar: Özellikle betonarme binalarda düz çatı istenildiğinde tatbik
edilir. Su için az da olsa bir eğim vermek ve izolasyon yapmak şarttır.
Günümüzde önemli yapılar için hafif çatı tercih edilmektedir. Bunu kubbeye benzeyen
betonarme kabuk inşaat ile yapmak mümkün olmaktadır. Böylece 7,5 santimlik bir
kalınlıkla 25-30 metreyi aşmak kabil olmaktadır. Değişik başka bir örnek ise kablo
ağlarıyla teşkil edilen çatı olup, kare veya üçgen ara kısımları şeffaf cam veya
pleksiglasla kapatılır. Bu suretle kapatılan alanın büyük olması tabii ışıktan
faydalanmağı engellemez.
Kaynak:insaatmuhendisligi.net