Koruyucu hekimlik özellikleri taşıyabiliyor... Hayatımızın büyük bölümünü geçirdişimiz konutların tasarımİndaki inceliklerin ve ergonomik özelliklerin, sağlığımızı doğrudan etkiledişi ve koruyucu hekimlik özellikleri taşıyabildişi bildirildi. Yüksek Mimar Beyza şener ve Ortopedi Uzmanı Doç. Dr. Nadir şener, konutların tasarımİndaki incelikler ve ergonomik özelliklerin insan sağlığııla olumlu ya da olumsuz etkilemesi açysından doğrudan ilişkili olduğunu bildirdi.
Bir konutta tasarımİn önemini ve hangi planlama hatalarının ne gibi sağlık problemlerine yol açabilecğilni anlatan uzmanlar, evimizde günün yorgunluğunu atabilmemizin ve vücudumuzu dinlendirebilmemizin önemli olduğunu belirterek, böylelikle güne taze bir başlangyç yapabilecğilmizi ve sosyal ilişkiler ile işimizde daha mutlu olabilecğilmizi vurguladı. Fonksiyonel olarak yanlığ tasarlanmış bir evde ergonomik oranlar korunmamy?sa, hayatın ek bir yorgunluk ve hatta bazı hastalıkların kaynağı olabilecğil ifade edildi.
Mimarların da diğer tasarımcylar gibi insanların mutluluğunu ve sağlıklarını korumayı hedefledişini, bunun belli şartları olduğunu, bina tasarımlarında öncelikle vücut oranlarının ve bundan kaynaklanan ergonomik prensiplerin korunması gerektişini söyleyen Yüksek Mimar Beyza şener, "Bir binanın tasarımİnda yükseklikler veya eşyaların yerlğilminden öte daha soyut özellikler de aslında ruhsal ve fiziksel sağlığımızı etkiliyor.
örnğiln renk seçimi, örnğiln evin havalandırması ve aydınlatması, örnğiln seçilen malzemelerin doğal olması. Tüm bunlar doğrudan göze çarpmasa da sağlığımız açysından önemli faktörler.
Doğal malzeme seçimi özellikle evde statik elektrik yüklenmesini önlüyor. Pencereler ve duvarda kullanılan evin hiç hava almasına izin vermeyen sentetik malzemeler ev içinde rutubetin artmasına neden oluyor.
Evin yeterli güne? almaması hem ısınmada hem de nemi yok etmede sykİntylar yaşatyyor. Bunlardan öte gün ığığı almamak insanı psikolojik olarak olumsuz etkiliyor. Renkler de aynı şekilde. özellikle dinlenme mekanlarında yumuşak tonlar yerine agresif ve sert renklerin seçilmesi insanları farkİna varmadan yoruyor" dedi.
Bir evin değerlendirmesinin ana yaşam alanı olan salondan başladığını söyleyen şener, "Bir evin içini oda oda gezerek değerlendirecek olursak herhalde önce ana yaşam alanı olan salondan başlamak gerekir.
Salonda seçilen kanepe ve koltukların ergonomisi, yükseklişi ve oturma derinlişi; koltukların birbirine göre baKış açyları ve televizyona olan konumuna dikkat edilmelidir. Bunlara ek olarak aydınlatma, seçilen renkler, kullanılan malzemenin doğal olması sağlığımız açysından çok önemli. Salondan sonra özellikle bayanların en çok zaman geçirdişi yer mutfak.
Mutfakta geçirilen zaman içinde hep bir hareket vardır. Mutfakta buzdolaby, lavabo, ocak üçgeni doğru kurulmalydır. örnğiln buzdolabının kapağı bu üçgenin içine açylmalydır. Bu üçgenin mesafeleri çok uzak olmamalı ve vücut ritmine uygun uzaklıkta yerleştirilmelidir. Vücut ritminden kastedilen bu üçgenin elemanları arasındaki mesafelerin tam adım uzaklığında olması ve adımlamaya başlanan ayakla sonlanmasıdır.
Bulaşık makinesi sağ el kullanan insanlar için lavabonun sağİnda olmalydır. Tezgah yükseklişi kişinin boyuyla orantylı olmaly, kişi tezgahy kullanırken dirsek açysy 120 derece civarında olacak şekilde belirlenmelidir. Sadece mutfakta değil evimizde kullandığımız diğer eşyaların ve mimari elemanların yükseklikleri de çok önemli.
Lavaboda elimizi yykarken eşilmemize gerek kalmıyorsa, klozet yükseklişi zorlanmadan oturup kalkmamıza izin veriyorsa ve yanİna bir de tutamak konmuşsa, yataşımızdan kalkarken dizlerimize yüklenmiyorsak, dolabymıza elbisemizi asarken aşırı uzanmak zorunda kalmıyorsak hem sağlıklı hem de mutlu yaşaryz. Diğer taraftan ütü masamızın yükseklişi doğru değilse o ütü bizi iki kat daha fazla yoracaktır.
Evimizde merdiven yükseklikleri bile bu yönden çok önemli. Ydeal bir merdiven yükseklişi 15-18 santimetre arasında olmalydır. Merdiven yükseklikleri eşit olmalydır" diye konuştu.
Bir evin tasarımİnın ve içindeki eşyaların sağlığımızla doğrudan ilişkisini değerlendiren Ortopedi Uzmanı Doç. Dr. Nadir şener ise, "Günün yorgunluğu attığımız salonda oturduğumuz ve uzandığımız koltukların hepsi ergonomik kurallara uygun olmaly. ölçüler kişiden kişiye değişmekle birlikte bunun belli kuralları var.
örnğiln oturduğumuz koltukta vücudumuz dik pozisyonda olmaly. Koltuğun derinlişi syrtymızı tam yaslamaya izin vermeli yani kaykylarak oturmak zorunda kalmamalıyyz. Oturduğumuzda ayaklarımız yere de?meli ve dizlerimiz kalça seviyemizden yüksekte kalmamaly. Koltuğun syrt kysmy en az kürek kemiklerimizin alt ucuna dek uzanmalı ve belimizi kavramaly. Kollarımızı rahatlıkla yerleştirecğilmiz kollukları bulunmaly.
özellikle boyun ve bel rahatsyzlığı olan kişiler televizyonu açylı pozisyonda değil karşılarına alarak doğrudan seyretmeli ve televizyon 1/3 üst kysmy göz hizasında olmaly. Evimizde ancak bunlara dikkat edildişinde yorgunluğumuzu atabiliriz. Salondan sonra özellikle bayanların en çok zaman geçirdişi yer mutfak. Mutfakta geçirilen zaman içinde hep bir hareket vardır.
Mutfakta buzdolaby, lavabo, ocak üçgeni doğru kurulmalydır. örnğiln buzdolabının kapağı bu üçgenin içine açylmalydır. Bu üçgenin mesafeleri çok uzak olmamalı ve vücut ritmine uygun uzaklıkta yerleştirilmelidir. Vücut ritminden kastedilen bu üçgenin elemanları arasındaki mesafelerin tam adım uzaklığında olması ve adımlamaya başlanan ayakla sonlanmasıdır. Bulaşık makinesi sağ el kullanan insanlar için lavabonun sağİnda olmalydır.
Tezgah yükseklişi kişinin boyuyla orantylı olmaly, kişi tezgahy kullanırken dirsek açysy 120 derece civarında olacak şekilde belirlenmelidir. Mutfak bir evde en çok hareket edilen yer. Yanlığ yerlğilmli bir mutfak bel, syrt, kol aşrylarına davetiye çıkaracaktır. Mutfak elemanlarının yerlğilmi kadar mutfaktaki malzemelerin yerlğilmi de önemli.
örnğiln aşır veya syk kullanılan kap kaçak ve malzemeler daha çok kol yükseklişine yerleştirilmeli, hafif malzemeler ise raf altlarına konulmaly. çünkü aşır malzemeleri alçak seviyeden kaldıryrken hem belimiz hem de kolumuz aşırı yüklenecektir. doğru yükseklikte olmaya bir lavaboda iş görürken bel aşrysy çekecek, doğru seviyede olmayan bir tezgahta bir şeyler doğrarken kolumuz daha fazla zorlanacaktır.
Gerçekten de doğru dengelenmemiş bir merdiven diz için çok zorlayycı olabilir. özellikle diz problemi olan kişiler yüksek basamaklı veya eşit olmayan yükseklikte basamaklı merdivenleri kullanamayabilirler. Ev tasarımİndaki küçük gibi görünen bu detaylar sykça tekrarlanan bu gibi işlevlerde uzun dönemde kalycı hasarlar oluşturabilir. Yükseklikle ilgili diğer bir sorun da evin çok katlı olması.
Ortopedik açydan özellikle orta yağın üzerindeki kişiler için evler çok katlı olmamalydır. Villa tipi evler ise 2 katy aşmamaly. üst kat daha çok yatak odalarına ayrylmaly, alt kat ise gündüz yaşanan mekan olmalı ve gün içindeki tüm ihtiyaçlara karşılık vermeli. Böylelikle syk syk merdiven inip çıkma zorunluluğu ortadan kalkar. Maalesef bunun tam zytty örnekler Bursa'da çok fazla.
Villa tipi evlerin büyük çoğunluğu 3-3.5 katlı ve ihtiyaçtan çok daha fazla odaly. çocuklar evdeyken gençlik yıllarında heves edilen bu tip evler çocuklar ayrylıp bir de yaş biraz ilerleyince eziyet haline geliyor. Pek çok hastamız diz ve bel sorunları nedeniyle evlerinin ancak tek katını kullanabiliyorlar. Bazen de sadece evlerin çok katlı olması diz sorunlarına davetiye çıkaryyor.
Gerçekten de özellikle evin nem oranı kas iskelet sistemi rahatsyzlıklarını olumsuz etkiler. Nem oranı tek başına hastalık nedeni değil ama eklem sorunları olanlarda yüksek nem oranı aşryları artıryr ve daha fazla hissettirir.
Evin doğru yönden iyi güne? alması her açydan önemli. Atalarımız bo? yere güne? giren eve doktor girmez dememişler. Ayryca evin gece aydınlatması da önemli. özellikle yaşlı hastalarda görme problemleri de arttyğından iyi aydınlatylmamış evlerde dü?me sorunlarına daha syk rastlanyyor" ifadelerini kullandı.
Kaynak: digimedya.com
