1 Ocak 2008'den itibaren sadece 'A', 'B' ve 'C' sınıfı yüksek kaliteli klimaların
satışına izin verilecek. Elektronik cihazların enerji tüketimi A'dan G'ye kadar
alfabetik sırayla sınıflandırılıyor. 'A' sınıfındaki bir cihaz, 'C'ye göre yaklaşık
yüzde 20 daha tasarruflu. 'G' sınıfındaki bir klima ortalama yüzde 80 daha fazla
elektrik harcıyor. Bakanlığın yürüttüğü çalışmanın pazara belli bir standart getireceğini
belirten Ferroli Türkiye Genel Müdürü Çetin Çakmakçı, tüketicilerin kalite ve
servis güvencesi olan firmaları tercih etmesi gerektiğini belirtiyor. Ucuz ürünler,
elektrik faturasını kabartmanın yanı sıra elektrik dağıtım şebekesi ve çevreye
de zarar veriyor.
Aşırı sıcaklar sebebiyle klima satışlarının patlaması, Çin menşeli ucuz cihazlara
talebi artırdı. Tüketicilerin yoğun klima kullanımı elektrik kullanımını artırırken,
düşük kaliteli ve fazla enerji harcayan klimaların elektrik dağıtım sistemine
zarar verdiği tespit edildi. Bu çerçevede Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ),
Elektrik İşleri Etüt İdaresi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı'na
gönderdiği yazı ile başta klimalar olmak üzere elektronik ve beyaz eşyalarda yüksek
kalite gözetiminin yapılmasını istedi. Yetkililer, özellikle düşük kaliteli klimaların
fazla miktarda güç üretimi ve sistemde harmonik bozulmalara sebep olduğuna dikkat
çekti. Bunun üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan, 'Ülkemizde
İç Pazara Arz Edilecek Klimalarda Aranacak Asgari Şartlara Dair Tebliğ' taslağı
hazırlandı. Ucuz ve çok enerji harcayan klimaların enterkonnekte sisteme (elektrik
dağıtım şebekesine) ve çevreye verdiği zararların önlenmesi bakımından iç pazara
giriş şartlarını düzenleyerek, enerji kaynaklarının tasarruflu kullanılması esasları
yeniden belirlendi. Tebliğ taslağına göre, Ev Tipi Klimaların Enerji Etiketlemesine
İlişkin Yönetmelik'te belirtilen klimalar, 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren 'A',
'B' ve 'C' sınıfı dışında, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren de 'A' ve 'B' sınıfı
dışında iç pazara arz edilemeyecek. 'A, B, C, D, E, F, G' ile sınıflandırılan
elektrikli ev aletleri, enerji verimliliği sınıfını ifade ediyor. Bakanlığın kararını
"Olumlu bir gelişme." şeklinde değerlendiren Vestel yöneticileri, pazarda kaliteli
ürünlerin ön plana çıkacağını belirtiyor. Kaliteli ürünleri ile piyasada tanınan
Vestel'in enerji tüketimini azaltmaya yönelik çalışmaları 2005'ten bu yana devam
ediyor. Bakanlığın belirlediği zaman dilimi içinde bütün ürünleri A ve B sınıfı
haline getirme yönünde çalışma yapacaklarını açıklayan yöneticiler, sadece klimalarda
değil, 'genel olarak sanayi ve üretim noktalarında da sosyal sorumluluk anlayışıyla
çalışmak gerektiğini' ifade ediyor. Yetkililer, "Bu sebeple klima fabrikasında
sadece ürünlerin enerji tüketimi değil, fabrikanın enerji tüketimini ve oluşturduğu
karbondioksit miktarını da azaltmanın yolları üzerine proje başlattık. Biz üzerimize
düşeni yapmak istiyoruz." diyor. İklimsa Müdürü Adnan Paputçu da, Sanayi Bakanlığı'nın
kararının uygulanması halinde kesinlikle elektrik tasarrufu sağlanacağı görüşünde.
Elektriği fazla tüketen klimaların pazardan çekilmesi halinde ek bir elektrik
tasarrufu sağlanacağını vurgulayan Paputçu, "Ayrıca bunun da ötesinde normal sınıfta
yer alan klimalar dışında inverter denilen teknolojiye sahip klimalar kullanıldığı
zaman en az yüzde 30 elektrik tasarrufu sağlanması mümkün." şeklinde konuşuyor.
Demirdöküm Klima Ürün Sorumlusu Hakan Beyhan, öncelikli hedefin satışın yanı
sıra tüketiciyi doğru yönlendirmek ve bilinçlendirmek olduğunu vurguluyor. Mekanların
konforu, ortamların iklimlendirilmesi (ısıtma, soğutma, nem alma) ile sağlanabileceğini
belirten Beyhan, bunun da ancak o ortamı iklimlendirecek olan cihazın doğru seçilmesi
ile gerçekleştirilebildiğine dikkat çekiyor. Cinslerine ve fiyatlarına göre piyasada
350 ile 5 bin 500 YTL arasında değişen fiyatlardan alıcı bulan klimalar, sınıflarına
göre de tasnif ediliyor. Ürünlerin barkodları, orta kaliteli bir klimada 300-400
yeni lira, iyi kalitede bir klimada ise 700-800 yeni lira fark ediyor. Klima satıcıları,
ucuz klimalara talebin çok olduğunu, ancak her Uzakdoğu menşeli klimanın da kalitesiz
anlamına gelmediğini belirtiyorlar. Satıcılar, klimalarda en çok daha az enerji
tüketen A sınıfı ürünlerin kullanılmasını tavsiye ederken, diğer sınıflardaki
ürünlerin daha ucuz olmasına rağmen, ekonomik olmadığına dikkat çekiyor.
Zaman Gazetesi
Zeliş YILDIRAL