İTÜ Makine ve İnşaat Fakültelerinden dokuz bilim adamı tarafından yeni Galata
Köprüsü'nde yapılan incelemelerin sonuçları açıklandı. Raporda, yapılan ölçüm
ve hesaplamalara göre varılan sonuçlar şöyle özetlendi:
"oKöprü kanatları, kapalı durumda iken, normal trafik akışı sırasında tehlikeli
bir durum göstermemektedir.
o Köprünün hareketli kanatlarında açma-kapama işlemi sırasında ortaya çıkan ciddi
bir titreşim problemi vardır. Bu titreşimler sırasında köprü kanadının bağlandığı
mafsallar civarından büyük darbe gürültüleri gelmektedir. Bu titreşimler, bilimsel
yönden 'rezonans olayı' olarak tanımlanmakta, mühendislik tasarım ve uygulamalarında
kesinlikle istenmeyen bir olay olarak bilinmektedir.
o Köprü kanatlarının açma-kapama işlemi sırasında aşırı gerilmelerin oluştuğu
noktalar bulunmaktadır. Bu noktalarda oluşan gerilmeler, kabul edilebilir sınır
değerlerin üzerine çıkmaktadır.
o Yukarıda özetlenen titreşim ve gerilme problemleri çözülmeden yeni Galata Köprüsü'nde
yapılacak açma-kapama işlemleri tehlikeli ve önlem alınmadığı taktirde hasarın
büyümesi bakımından da risklidir."
Köprünün Astarı Yüzünden Pahalı
Yeni Galata Köprüsü ile Eminönü ve Karaköy meydanlarının yapımı işi için 1998
yılına kadar toplam 141 milyon mark tutarında kredi kullanıldı. Raylı sistemin
projeden çıkarılması sonucunda Alman hükümetinin resmi kredi kuruluşundan kaynak
alınamaması nedeniyle harcanan kredinin büyük kısmı piyasadaki borç veren kuruluşlardan
edinilmiş yüksek faizli kredi. Söz konusu tutarda, 15 milyon marklık Hazine tarafından
edinilmiş köprü kredisi de bulunuyor. Yine 1998 yılına kadar harcanan ortalama
141 milyon markın içinde köprüyü yapan STFA-Thyssen konsorsiyumuna yapılan 32
milyon marklık fazla ödeme de yer alıyor. Konsorsiyuma fazladan ödendiği müfettiş
raporları ve mahkeme kararlarıyla saptanan, ancak hala büyük kısmı alınamayan
32 milyon markın dökümü şöyle:
1. Fazla hakediş (Sözleşmenin 59. maddesine aykırı uygulama): 13.977.223.74 mark.
2. Gemi çarpmasına karşı alınan önlemlere dönük imalat: 10.545.202.13 mark.
3. Jet Grauting imalatından: 2.835.874.20 mark.
4. 46 No'lu hakediş raporundaki mükerrer ödemeden: 1.203.784.20 mark.
5. Fazla ödemelerden kaynaklanan KDV: 3.639.576.53 mark.
Yapımına 1984'te başlanan ve 1992'de trafiğe açılan yeni Galata Köprüsü 1998
yılında kanatların açılıp kapanmasından kaynaklanan hasarların saptanması üzerine
bakıma alınmıştı. Köprünün kanatlarının dört yıldır açılamaması nedeniyle Haliç
tersanelerinde faaliyet de durmuş bulunuyor.
Yapı Dergisi
Derya N. Özer