Kış aylarında İran'ın soğuklar nedeniyle doğalgazı kesmesinin ardından Türkiye
bir yandan spot piyasadan gemilerle gaz alırken diğer yandan da Rusya'dan daha
fazla gaz için 'ricada' bulundu. Gazprom Sözcüsü Sergey Kupriyanov, Aralık 2007'den
bu yana Türkiye'ye fazladan 450 milyon metreküpe yakın gaz sevkiyatı yapıldığını
ifade ederken, "Gazprom böylece bir kez daha güvenilir bir tedarikçi olduğunu
kanıtladı. Türk tüketicilerini olası kriz durumlarında yine Gazprom'a güvenebilecekleri
konusunda temin ederim. Bunu geçtiğimiz aylarda birçok kez kanıtladık" dedi. Kupriyanov'un
Türkiye'de tartışma konusu olan doğalgaz fiyatı ve Mavi Akım'daki formül değişikliği
konularında net bilgiler vermekten kaçındığı gözlendi. Türkiye'ye büyük önem verdiklerini
dile getiren Kupriyanov, SABAH'ın sorularını şöyle yanıtladı:
* Geçtiğimiz aylarda İran gaz akışını kesince Türkiye arz sorunu yaşadı. Bu sırada
Rusya'dan ne kadar fazla gaz alındı?
Bu kış Türkiye gaz tedariğine ilişkin ciddi sorunlarla karşılaştı. Gazprom yardım
eli uzatabilecek durumdaydı; ayrıca, bu durum geçtiğimiz aylarda karşı karşıya
kaldığımız tek örnek de olmadı. Sonuç olarak, Aralık 2007'den bu yana Türkiye'ye
ek olarak 450 milyon metreküpe yakın gaz sevkiyatı yapıldı. Şirketimiz bir kez
daha güvenilir bir tedarikçi olduğunu kanıtladı. Bu, Gazprom'un ek gaz için acil
bir talebi hızla karşıladığı durumlardan yalnızca biriydi. Daha önce Botaş birçok
kere gaz tedariğini günlük azami düzeyin üzerine çıkarmak istedi ve Gazprom da
teknik olanaklar elverdiği ölçüde bu talepleri karşıladı. Gazprom'un Eylül 2007'de
Türk muhattaplarının bir boru hattındaki patlamadan kaynaklanan ek taleplerini
karşıladığını ve boru hattı tamir olana dek günlük doğalgaz sevkiyatını önemli
ölçüde artırdığını anımsatmak isterim. O dönemde Türkiye'ye 50 milyon metreküpe
yakın ek gaz ihraç edildi.
'Korkularınız yersiz'
* Mavi Akım'ın fiyat formulündeki hatadan dolayı yapılan revizyonun Türkiye açısından
sonuçları ne oldu?
2003 yılında Botaş Türkiye'ye yapılan tüm doğalgaz sevkiyatı anlaşmalarındaki
fiyatları revize etmek için müzakereler başlattı. Müzakereler tamamen sözleşme
hükümleri uyarınca yürütüldü ve sözleşmedeki fiyatlarda iki taraf için de kabul
edilebilir bir revizyona gidildi. Aynı zamanda, sizin de soruda dile getirdiğiniz
üzere, Mavi Akım yoluyla gaz sevkiyatına ilişkin fiyat formülündeki teknik bir
yanlışlık düzeltildi. Gaz hacmine gelince, hacimsel olarak arz, var olan sözleşmelerdeki
hükümler uyarınca belirleniyor. Ancak arz hacminin, örneğin bu kış olduğu gibi
bazı durumlarda, Türk tarafının isteği üzerine sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerimizi
aştığı da oldu. Gazprom tarafından Türkiye'ye batı koridoru ve Mavi Akım yoluyla
aktarılan doğalgazın fiyatları aşağı yukarı denktir.
* Gazprom borcundan dolayı Ukrayna'yı gaz sevkiyatını durdurmakla tehdit etti.
Türkiye bu tür gelişmelerden nasıl etkilenir?
Rus gazı sevkiyatı konusunda Ukrayna'yla ilişkilerde ortaya çıkan çözülmüş durumda.
Türk piyasasına doğalgaz sevkiyatının azalması olasılığından duyulan korkuya gelince,
bu kaygılar tamamen yersiz. Gazprom daha önce birçok kez güvenilir bir tedarikçi
olduğunu gösterdi. Türk tüketicileri, olası kriz durumlarında yine Gazprom'a güvenebilecekleri
konusunda temin ederim.
Sabah Gazetesi
Hacer GEMİCİ