İnşaat sektöründeki hareketliliğe güvenip ticaretten sanayiciliğe yönelen Ankaralı işadamı İhsan Turgut, 2004'ten itibaren sektörde yaşanan sıkıntılara yenildi. 2001'de tamamen özkaynaklarından 6 milyon YTL'lik kapı ve mutfak mobilyaları yatırımı yapan Turgut, şimdi fabrikasını bedava verecek bir yatırımcı arıyor. Borcu olmadığını söyleyen Turgut'un tek hedefi 120 işçisini ortada bırakmamak.

İhsan Turgut, 1985'ten beri Ankara'da mobilya üretiminde kullanılan sunta gibi bazı malzemelerin ticaretini yaparken sanayici olmaya bir arkadaşının tavsiyesi ile karar veriyor. Bu sektöre yönelik sanayicilik yaparak daha fazla insana istihdam sağlayabileceğini söyleyen arkadaşının önerileriyle "idealist" bir ruhla fabrikasını 2001'de Esenboğa Havalimanı yakınında kuruyor.

Egesan Entegre Sanayi adını verdiği şirketle 5 bin metrekare büyüklüğünde bir fabrikada üretime başlayan Turgut, "Günlük 800 takım kapı üretilebilen yüksek kapasiteye sahip bir fabrika kurduk. Yani her gün 120 daireye kapı üretebiliyorduk" diyor.

İlk yıllar tam kapasite çalışmasalar bile karşı bir dönem geçirdiklerini söyleyen Turgut, 2001-2003 arasında işlerin iyi gittiğini anlatıyor. Ayda 10-12 bin adet kapı üretimi yapan şirketin 2005'ten itibaren sıkıntılı bir sürece girdiğini dile getiren Turgut, bunda hem sektörde yaşanan sorunların hem de kendi hatalarının etkin olduğunu dile getiriyor ve kendi yanlışlarını şöyle sıralıyor: "Şirketi profesyonelce yönetemedik. Bunun için ciddi sermayeler gerekiyor. Daha seri, daha hızlı, performansı yüksek satış ekibiyle çalışmak gerekiyor. Biz bunları sağlayamadık."

Müteahitlere 3 milyon YTL kaptırdı

Turgut, sektörde yaşananların ise Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) projelerinin hızlanmasıyla ortaya çıktığını dile getirerek TOKİ'nin toplu alımları nedeniyle 2004'te işlerin yavaşladığını 2005'ten sonra da geri dönülmez bir düşüşün içine girdiklerini anlatıyor. Bu dönemde hem TOKİ müteahhitlerinin sıkıntıya düşmesi hem de bu projelerin dışındaki sektörün zora girmesiyle alacaklarını toplayamadıklarını dile getiren Turgut şöyle devam ediyor: "Müteahhitlerin sıkıntıya girmesi bizi büsbütün perişan etti. Yaklaşık 2.5-3 milyon YTL civarında paramız piyasaya takıldı" diyor.

Meclis, ticaret ve sanayi odalarına derdini anlatmak için çabaladığını belirten Turgut şöyle devam ediyor: "Bir süredir fabrikama müşteri arayışı içindeyim. Çok büyük firmalar dahil herkes çok ciddi sıkıntıda. Herkes kredi ile büyümüş. Kredilerini ödemenin telaşı içinde. Fabrikaya bir tane bile müşteri bulamadım. Şu anda makine parkı boş duruyor. Fabrika yüzde 5-10 kapasitede çalışıyor. İşçilerin bir kısmına iki hafta önce yarım maaşla izin verdik."

Fabrikamın dağılmasına kıyamıyorum

"Kendim için bir şey istemiyorum" diyen Turgut, şöyle devam ediyor: "Fabrikamın çalışmasını istiyorum. Çocuğum gibi. Dağılmasına kıyamıyorum. Yaklaşık 120 işçi var. Bu, yan sanayi ile birlikte kendi çapında ciddi bir rakam demek. Bir tesis kurmak çok zor. Bir tesisi kurduktan sonra ayakta tutmak daha da zor. Ben yatırım yaparken kredi kullanmadım, herhangi bir kredi borcum yok. Yaklaşık 6 milyon YTL yatırdım. Piyasaya borcum olsa olsa 60 bin YTL kadardır. Hiçbir talep etmeksizin sırf işçilerim işinden olmasın diye işletmemi bir kişiye devretmek ya da ortak olmak istiyorum."

TOKİ sektörü zora soktu kümelenme tek çare

İhsan Turgut'un hikâyesi aslında sektörde sadece somut bir örnek. Mobilya Sanayi İş Adamları Derneği (MOBSAD) Genel Sekreteri Barış Görgüç, birçok firmanın ciddi sıkıntı içinde olduğunu söylüyor. Görgüç'e göre sorunun kaynağı TOKİ projeleri. Toplu konut yatırımlarının sektörü iki açıdan etkilediğini söyleyen Görgüç, şu bilgileri veriyor:

"Öncelikle TOKİ insanların ödeme gücünü uzun vadeli ipotek altına aldı. Kimse mobilyaya para ayıramıyor. Ayrıca toptan iş yapan firmalar ekonominin genel durumu yüzünden paralarını alamaz hale geldiler. Şu an mobilya sezonunun başlamış olması gerekirken satışlar beklentilerin çok altında kaldı. Sorun kısa vadede aşılacak gibi değil. Firmalar bu dönemde kümelenme, yurtdışına açılma ya da yeni ürün çıkarma gibi bir yola gitmezlerse ciddi risk altındalar. "